شد كه : « قرار در كف آزادگان نگيرد مال » نگارندهء اين سطور گذشته از خويشاوندى با آن بزرگ مرد ، خاطرههاى نيكو از او به يادگار دارد . خدايش رحمت كناد . پدر ارجمند محمّد مجلسى است » « 1 » .
26 - ( حكيم حاجى شيخ الرئيس قاجار ابو الحسن ميرزاى حيرت )
مؤلف مكارم الآثار آورده است : « وى مرحوم ابو الحسن ميرزاى ابن محمّد تقى ميرزاى حسام السلطنة است . مرحوم حاج شيخ الرئيس از معاريف اهل منبر و شعراء بلكه از عظماء ، علما و فقها و اهل حكمت و عرفان عصر خود بود و در شاعرى « حيرت » تخلّص مىنمود .
وى در سال 1246 در تبريز از دختر سهراب خان گرجى متولد شده و در خدمت چندين نفر از علما و حكما ( من جمله آقا محمّد رضا قمشهاى ) « 2 » درس خوانده و به شيخ الرئيس ملقب گرديده و تأليفاتى دارد :
1 - كتاب « اتحاد الإسلام » كه براى سلطان عثمانى تأليف كرده است .
2 - كتاب « كتاب أبرار » در ردّ احمد قاديانى .
3 - كتاب « منتخب نفيس » كه ديوان اشعار اوست به عربى و فارسى .
وى در سال 1320 به اصفهان آمده و هوس پيشگان سست انديشه گرد او جمع و فريفته سخنانش شدهاند كه به سمع مردم چشم بسته ، پسند آمد اما به نظر اهل نظر اهميتى نداشت و علماى سياسى از آقايان مسجد شاه به معاونت ظلّ السلطان عذرش را خواستند . و مرحوم آقا شيخ غلام على بكائى مىفرمود : وى در آن سفر
هامش
( 1 ) - مدرسى ، چهاردهى ، مرتضى ، منتخب تاريخ فلاسفه اسلام ، ص 375 . ( حكايت تدفين « استاد آقا محمّد رضا قمشهاى » منقول از آن جناب است )
( 2 ) - بلاغى ، سيّد عبد الحجة ، انساب مردم نايين ، ص 125 ( به نقل از تاريخ حكما و عرفاء . . . ص 101 آقاى صدوقى در اين كتاب در تلمذ ميرزا حيرت از حكيم قمشهاى عبارت « فيه تأمل » را آورده است ) .