مِنْ عِبادِهِ الْعُلَماءُ
. « 1 »
بر سر هركس كه ز علم افسر است * ترس خدا در دل او اكثر است
از چه چنين فارغ و آمِن دلى * ز آنكه به اسرار خدا جاهلى
بندگان را با خداى عزّ و جلّ نسبتى ثابت نيست كه بعضى قريب باشند و بعضى بعيد
قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ اللَّهُ الصَّمَدُ لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يُولَدْ وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُواً أَحَدٌ
« 2 » نسبت به بندگان اين است كه بنده و مخلوق اويند و اين نسبتى است مشترك ميان همه
إِنْ كُلُّ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ إِلَّا آتِي الرَّحْمنِ عَبْداً
« 3 » ؛ آنچه بر يكى روا است ، بر همه روا است ، اگر با وجود ثبوت نسبت عبوديت آنان را كه طرد كردهاند ديگرى چرا آمن است و چه داند كه با او همين نخواهد رفت « نعوذ بوجه الجبّار من النّار » سالك را بايد كه از خوف جگر پرخون باشد و دل پاره پاره ، خاصه گاهى كه امارات بعد و مخايل خذلان كه ابتلا به عصيان است در خود يابد و لشگر هوا و نفس غالب و جند عقل و ايمان ضعيف و مهزوم بيند و چون رغبت خود در طاعت و عبادت فاتر يابد ، باز كاود كه غالبا منشأش ابتلا به عصيانى است از معاصى قلب يا معاصى لسان و از بعضى مشايخ منقول است كه شخص را محروم كنند از قيام ليل ، براى معصيتى كه در نهار كند .
اى برادران الهى ! مرد صباح تا شب كار گل كند براى نيمتنكه ، چون است كه شما جوار خداى و بهشت جاويدان مىخواهيد و نيمهء آنكس كه براى نيمتنكه كار مىكند نمىكنيد و ربع آنهم نمىكنيد ، و نصف ربع آنهم نمىكنيد سخت شما را دل به مفتى مىرود ، مفت در جهان ننهادهاند و نيست « مزد آن گرفت جان برادر كه كار كرد . »
هامش
( 1 ) . سوره فاطر ، آيه 28 « از بندگان خدا تنها دانايانند كه از او مىترسند » .
( 2 ) . سوره اخلاص ، آيههاى 1 ، 2 ، 3 ، 4 « بگو اوست خداى يگانه ، خداى صمد [ ثابت متعالى ، كسى را ] نزاده و زاده نشده است ، و هيچ كس او را همتا نيست » .
( 3 ) . سوره مريم ، آيه 93 « هركه در آسمانها و زمين است ، جز بندهوار به سوى [ خداى ] رحمان نمىآيد » .