من كلّ شيء لبّه و لطيفه * مستودع في هذه المجموعة « 1 »
*
گر با غم عشق سازگار آيد دل * بر مركب كامها سوار آيد دل
گر دل نبود كجا وطن سازد عشق * ور عشق نباشد به چه كار آيد دل
پس همچنين در عرض حقيقت نوعى انسانى ( 6 الف ) همان تدريج ، به همان ترتيب واقع است بعينه ، به حسب مراتب اعتدالى شخصى كه در طىّ آن مندرج است ، تا منتهى به حقيقت احدى جمعى شهودى شود كه عبارت از تمام مراد است . « 2 »
سحرگه رهروى در سرزمينى * همىگفت اين معما با قرينى
كه اى صوفى شراب آنگه شود صاف * كه در شيشه برآرد « 3 » اربعينى
و لهذا آنچه در صدر اوّل واقع شدهاند از اساطين انبيا ، حظّ ايشان از خصوصيّت نبوّت ، همان طرف عاشقى محض بوده كه مقتضاى نشأت قائدان طلايع ظهور است ؛ و از اين است كه دعوت ايشان به طرف تنزيه بيشتر مايل بوده ، تا نوبت آن دولت به حضرت خلّت پناهى رسيد و به حكم فحواى « 4 »
و تخلّلت « 5 » مسلك الرّوح منّي * و لذا سمّى الخليل خليلا
ارجا و انحاء بارگاه نبوّت ، به لمعات انوار خصوصيّت معشوقى منوّر گشته ، بر مبادى صفات ثبوتى كه مبانى اركان تشبيه است ، مهتدى و هادى گشت و تأسيس بنيان
وَ إِذْ يَرْفَعُ إِبْراهِيمُ الْقَواعِدَ مِنَ الْبَيْتِ
نموده ، در توفيهء مقامات عشق به حكم
وَ إِبْراهِيمَ الَّذِي وَفَّى
قيام نمودن گرفت .
و ختم تمامى اين منقبت عظمى بر فصّ خاتم حضرت محبّت شعار محمدى است « 6 » .
هامش
و أنت الكتاب المبين الّذي * بأحرفه يظهر المضمرو تزعم أنّك جرم صغير * و فيك انطوى العالم الأكبر( 1 ) . ال : + رباعيه ؛ تب : + بيت ؛ فر : + رباعى .
( 2 ) . ال تب فر : + بيت ؛ مل : + نظم .
( 3 ) . فر : بماند .
( 4 ) . ال تب : + شعر ؛ مل : + نظم .
( 5 ) . در اصل : تخللت .
( 6 ) . حاشيهء مب : حاصل سخن آن است كه چندين سال قواعد كعبهء جمع ، أى التّنزيه و التّشبيه ، منصب حضرت