پس هر آميزشى كه به دو ، آن فطرت اصلى و جمعيت ذاتى خللپذير « 1 » مىشود و اثبات خارجى كه قابليت شركت و مثليت دارد مىكند هرآينه سبب آن نوع پليدى شود كه آن را حدث بزرگ خوانند و آن خلل از سه گونه صورت بندد ، كه آن : يا به جدا شدن چيزى است از آن جمعيت كه صورت « 2 » كمالى حيوة بدان قائم است يعنى روح از بدن و آن يكى از سببهاى مشترك است . يا به جدا شدن چيزى كه مادهء چنان جمعيتى تواند شد يعنى منى . يا حركتى كه موجب جدا شدن چنان مادهاى باشد يعنى مباشرت . يا به جدا شدن مادهاى كه صورتپذير شده باشد يعنى زاييدن « 3 » . و اين يك مخصوص زنان است و چون ايشان را اسباب مادهء آن جمعيت بيشتر است كه طرف ام واقع شده و تحصيل ماده كار او است هرآينه دو سبب ديگر مخصوص ايشان باشد كه آن حيض است و نفاس چه اين « 4 » هر دو مادهء غذاى جنين مىشود و سبب بقاى مثل ، چنانچه در حكمت مبين گشته پس سبب اين حدث بزرگ كه اثبات مثل مىكند هم از اين جمعيت شده ، چنانچه تحقيق آن خواهد آمد « 5 » :
حدث از تو است ورنه پيش از تو * همه روى زمين نمازى بود
و پاك كردن آن پليدى بزرگ ، به رسانيدن آب پاك باشد به همهء اندام ، چنانچه هر بن مويى را برسد ، چه همهء اجزاى بدن در خلل يافتن آن جمعيت از فقدان چنان جزئى ، مشتركاند و آب است كه آن پليدى را پاك مىكند و سبب كسب جمعيتى ديگر مىشود « 6 » :
آب ناداده « 7 » زمين را چه بهارى باشد * كشت ناكرده چرا دانه طمع مىدارى !
پس آنچه واجب است در پاك گردانيدن بدن از اين حدث بزرگ نزد « 8 » امام ابو حنيفه - رضى اللّه عنه - رسانيدن آب است به همه اجزاى بدن و مضمضه
هامش
( 1 ) - ب : ذاتى كه خللپذير مىشود .
( 2 ) - ب : صورت حياة .
( 3 ) - ب : آن يك .
( 4 ) - ب : چه آن .
( 5 ) - ب : بيت .
( 6 ) - ب : بيت .
( 7 ) - ن : ناديده .
( 8 ) - ن : نزد ابو حنيفه رسانيدن .