بنابراين اهل وصول را در مشاهدات ، قواى ايشان از تلاشى محفوظ بود .
( شعر )
يحرق بالنّار من يحسّ به * و من هو النّار كيف يحترق
و همچنين ايشان از تغير بسبب مخالطت با خلق محفوظ باشند .
هيچ چيز از ممكنات سر و اصل را از مشاهدهء محبوب و اشتغال به او مشغول نتواند كرد . چه رجوع و اصل در همه احوال به محبوب خود بود . نه شهود حق - سبحانه - او را حجاب خلق گردد ، چنان كه صاحب فنا را ؛ و نه مخالطت خلق او را حجاب حق - سبحانه - گردد ، چنان كه نارسيدگان به منزل فنا را . بل كه هر يك را در مقام خود بىآنكه حجاب ديگرى گردد ، مشاهده كند . و فنا و بقا در وى باهم مجموع بود . در فنا باقى بود و در بقا فانى . الا آنكه در حال ظهور بقا ، فنا بطريق علم در وى مندرج بود .
و مراتب وصول را كه مراتب سير فى اللّه است نهايت نيست ، زيرا كمال اوصاف محبوب را غايت نيست ؛ و هرچه در دنيا بدان برسند از مراتب وصول ، هنوز اول مرتبه باشد از آن مراتب به نسبت آنچه مانده است . و به عمر ابدى در آخرت به نهايت آن مراتب نتوان رسيد . و ازينجا شيخ طريقت شيخ فريد الدين عطار - قدس اللّه روحه - مىفرمايد :
اندر ره حق جمله ادب بايد بود * تا جان باقيست در طلب بايد بود
در يك دم اگر هزار دريا بكشى * كم بايد كرد و خشكلب بايد بود
و سير باللّه مقام بقا بعد از فناست . و سير عن اللّه باللّه مقام تنزل است