كل خود متعين است و از الهى و كونى و كليات اسماى الهى در قوس ظاهر وجود و كليات حقايق كونيه در قوس ظاهر علم است همچنان متعين پس از هر دو جانب كه قوس ظاهر وجود و قوس ظاهر علم است اسما و تعينات الهى و كونى كلى و جزوى بىحد و حصر ظاهر گردد كه هر اسم كلى الهى مظهر اسم كلى كونى باشد و رب او و هر اسم كلى كونى مظهر اسم كلى الهى باشد و مربوب او و همچنان هر اسم جزوى الهى مظهر و رب اسم جزوى كونى باشد و آن اسم جزوى و كونى مظهر و مربوب او ظاهر وجود ، مظهر ظاهر علم باشد و ظاهر علم مظهر ظاهر وجود و حقايق الهى مربوط در ظهور بحقايق كونى و حقايق كونى مشروط در وجود به حقايق الهى و تميّز هر دو جانب منوط به حقيقت برزخى انسانى و اما حقيقت انسانى كه عبارت است از برزخى كه منشا قوسين است و فاصل و جامع احاطت بر جميع حقايق الهى و كونى دارد بر خلاف جميع حقايق كه ايشان را آن احاطت كه او راست نيست بلكه به غير آن اسم كه رب ايشان است نمىدانند و جزوى را تسبيح و عبادت نمىكنند و ايشان بحسب حقيقت « 1 » الهى و كونى جميع اسماء را مىدانند و تسبيح و عبادت مىكند قوله تعالى
وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ كُلَّها
« 2 » دلالت بر جمعيت مذكور مىكند و چون نيك نظر كنى قوس ظاهر وجود و ظاهر علم را باطن و ظاهر اين حقيقت انسانى است ( مىبينى كه جميع حقايق الهى و كونى را محيط است ) « 3 » و جميع اجزاى قواى روحانى اوست و او بحسب جمعيت كل مجموع است پس سجود ملايك او را خضوع جزوى باشد مر كل خود را و اما اجناس عاليه صفات حق مثل ، حيات ، علم ، ارادت ، قدرت ، سمع و بصر و كلام كه حقايق ايشان هم درين برزخ ثانى انسانى ثابت است هر يكى بر ديگرى مشتمل به اندك تميزى و اما اين برزخ كه بين الأحديّة و الواحدية است به اعتبار حامليت او مر تجلى اول را كه حقيقت محمدى است ص عليه و سلم و اين برزخ ثانى است چنان كه گفته شد صورت اوست و حقايق ديگر كاملان از انبيا عليهم السلام هم درين برزخ ثانى ثابت است بل عين اوست چنان كه حقيقت محمدى صلى اللّه عليه
هامش
( 1 ) - ا س 1 جمعيت
( 2 ) - سوره البقره آيه 19
( 3 ) - ا س 1