مىكنند بر دو قسم است :
عالم لطيف و آن عالم ارواح است و عقول و نفوس و عالم كثيف و آن عالم اجسام است كه آن از محيط عرش است تا به مركز خاك و اين در عالم بتمامها در اين دايره ظاهر مىشود چه اين دايره اشارت است به تجلى و تعين ثانى كه آن نفس رحمانى است و تفضيل مفردات عالم ارواح و اجسام تا انسان كه جامع كل است و برزخيت اوست « 1 » و اين بيست و هشت حرف نفس رحمانى است كه درين دايره دوم ثابت است « 2 »
پس اين دايره محيط است بر جميع عوالم و جميع عوالم در وى ثابتاند و به روى ظاهر كه ورق منشور در قرآن كنايت از انبساط اين تعين است و كتاب مسطور اشاره به ثبوت عوالم است در وى و صراط و ميزان و جنت و نيران همه در حيطه اين دايرهاند چرا كه در حديث آمده است . ( شكل مقابل )
ارض الجنة الكرسى و سقفها عرش الرحمن و منها يتجرى الانهار . و عرش و كرسى و سبع سماوات كه مراتب و دركات هفتگانه دوزخ خواهند بودن كه حد آن از مقعر فلك منازل است تا اسفل السافلين هر يك حرفى است ازين بيست و هشتگانه نفس رحمانى كه در قوس ثانى اين دايره ثابت است چنانك گفته شد بكرات و اين بيست و هشت اسم كونى كه در قوس ظاهر علم است كليات عالم ارواح و اجساماند و هر يكى نيز دايره است محيط بر جزئياتى كه در حيطه او است و هر يكى هزاران جزئيات كه در حيطه اوست محيط است بر مادون خود اگر چه محاط ما فوق خود است چنان كه احاطت عقل كل بر جميع عقول و احاطت نفس كل به جميع نفوس با وجود آنكه نفس كل محاط عقل كل است و طبيعت كليه كه محاط نفس كل است و محيط جوهر هبا و عرش محاط اين مجموع و محيط بر كرسى .
و اين بيست و هشت اسم الهى كه در قوس ظاهر وجود ( ثابت است « 3 » ) همچنان كه اسما الهيهاند و هر يكى نيز دايره است محيط بر اجزاى كليات خود و اجزاى او در اجزائى كه مادون است چنان كه گفته شد در قوس ظاهر علم و هر جزوى در حيطه
هامش
( 1 ) - ا س 1
( 2 ) - ا س 1
( 3 ) - ا س 1