و شكل قويم
« لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ »
« 74 » - تعالى ربّنا العظيم - چون خواست كه تركيب اجزاى بدن مستقيم اين لطيفهء تكوين و خليفه عرصهء زمين فرمايد ، بعد از آنكه صداى نداى
« إِنِّي جاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً »
« 75 » در عالم ملكوت به اسماع ساكنان صوامع جبروت رسانيده بود ، حديث :
« إنّ اللّه خلق أبا البشر من تراب الأرض »
، يكى از مقرّبان ملك را امر فرمود كه : بساط زمين را از بدايت مشرق تا نهايت مغرب به جاروب شهپر خود بروب ، و در ميان مكه و طايف از براى توديع لطائف ، از آن تودهاى برآر ؛ تا ما در مدّت « اربعين صباحا » [ كه مفسّر است به « اربعين عاما » ] آن را به باران رحمت و آب مرحمت گل سازيم ؛ و خودبهخودى به هر دو دست قدرت و كمال [ كه مأوّل است به صفت جلال و جمال ] به تخمير طلسم جسم آدم پردازيم ؛ تا در « اربعة الأطوار » : گاه « طين لازب » ، گاه « حمأ مسنون » ، [ گاه
« سُلالَةٍ مِنْ طِينٍ »
] و گاه
« صَلْصالٍ كَالْفَخَّارِ
« 76 » . نور منوّر سماء دل ؛ و ارض جسد ؛ [ كه :
« اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ »
« 77 » عبارت از آن است ] شعاعى بر ظاهر و باطن طينت هيئت آدم انداخت ؛ خمير فطير وجودش در تنور آفرينش [ كه نور دانش بشريّت فروغ اوست ] پخته گشت ؛ در لبّ نور وجودش [ كه قلب اشارت به او است ] روغن معرفت اسامى پيدا شد فتيلهء « لكلّ احد منه إلى اللّه سبيل » از مشكات دل ، سر سوى قبّهء دماغ آورد ؛ حالت « لى مع اللّه وقت لا يسعنى فيه ملك مقرّب و لا نبىّ مرسل » روى نمود ؛ از سرّ
« وَ نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي »
« 78 » روح روح به حكم
« نُورٌ عَلى نُورٍ »
به وى متصل شد ؛ آدم در مجمرهء وجود
هامش
( 74 ) - ق ( س 95 - 4 ) لقد .
( 75 ) - ق ( س 2 - 30 ) انى .
( 76 ) - مأخوذ از آيات قرآن به ترتيب : 37 - 11 / 15 - 26 / 23 - 12 55 - 14 .
( 77 ) - ق ( س 24 - 35 ) اللّه .
( 78 ) - ق ( س 15 - 29 ) و تفخت .