219 - و چون سلام باز خواهد دادن ، روى به طرف چپ به روضهء مباركهء رسول - عليه السلام - آورده ، مىگويد : السلام عليك يا خير خلق الله ، السلام عليك يا حبيب الله ، السلام عليك يا خاتم الانبياء و سيد المرسلين ، السلام عليك يا سيد الخلائق اجمعين ، السلام عليك يا رسول رب العالمين ، السلام عليك يا من دنى الله فتدلى و كان منزلة قاب قوسين او ادنى ، السلام عليك يا من الذى ما زاغ البصر و ما طغى ، السلام عليك يا من اوحى اليه ربه ما اوحى ، السلام عليك يا محمد ، السلام عليك يا احمد ما كرّ الجديدان و اختلف الملوان و تعاقب العصران و استقبل الفرقدان . و صلوات مىفرستد و از روح مطهر خواجه - عليه افضل التحية و السلام - استمداد همت مىكند و چون بيرون خواهد آمدن ، روى در روضه ، پشت بر در به قهقرى بازآيد .
220 - و البته بايد كه به گورستان بقيع رود و پاى برهنه برود و بزرگانى كه آنجا مدفوناند ، همه را زيارت كند و به همهء مقامات متبركه بايد كه برود و حجرات رسول را - عليه السلام - هم زيارت كند و در همهء مواضع به سر تواضع و حضور تمام از حق تعالى رحمت و مغفرت خواهد ، باشد كه مستجاب شود ان شاء الله تعالى .
221 - اما حج حقيقى آن است كه به نيت طواف كعبهء دل ، قدم از خانهء دنيا بيرون نهد و خانگيان نفس و هوا را وداع كند و روى در برارى 22 غيب نهد و دشمنان شياطين را در عقبة الشيطان به تيغ ذكر ، سر از تن جدا كند و در ذات العرق جان ، كفن بىاختيارى در دوش زند ، و بر عرفات عرفان برآيد و از آنجا روى به مناى محبت آرد و سنگ رد بر روى مرادات بشرى زند .
و چون مناى نفس به قربانى بر زمين منا روان كند و حلق كند از لذات شهوانى ، و تمتعات جسمانى به جاى آرد و روى در مكهء وجود كند و قدم در حرم صدر نهد و در محاذات سويدا كه قائم مقام حجر الاسود است در كعبهء دل بايستد و طواف كعبهء دل آغاز كند .
222 - و بعد از آن چون آن شرائط به تقديم رسانيده باشد مقربان حضرت در رسند و مفتاح
وَ عِنْدَهُ مَفاتِحُ الْغَيْبِ
[ 6 / 59 ] از مقام عنديت كه