فصل در نصيحت
بدانكه اهل شريعت و اهل حكمت مىگويند كه حيات دنيا چند روز بيش نيست و حيات آخرت را هرگز انقطاع نيست پس هر كه حقيقت دنيا را شناخت و غرض و مقصود حيات دنيا را دانست و اجتماع نور را با ظلمت يعنى اجتماع روح كه نور محض است با قالب كه ظلمت محض است معلوم كرد و دانست كه فايده وى چيست و حيات دنيا را به همان كار كه غرض و مقصود است صرف كرد و حيات دنيا را فداى حيات آخرت گردانيد و در اين حيات دنيا همه رنج و مجاهده اختيار كرد به اميد آنكه در حيات آخرت همه آسايش و مشاهده باشد يعنى تمام حيات دنيا را بكسب عمل صالح و بطلب علم نافع كه تخم حيات طيبه و سبب لذات دائمه است مصروف گردانيد در حيات آخرت در آسايش و راحت افتاد . و هر كه حقيقت حيات دنيا را نشناخت و ندانست كه غرض و مقصود از حيات دنيا چيست و در حيات دنيا همه راحت و آسايش اختيار كرد يعنى تمام حيات دنيا را بطلب لذات و شهوات بدنى كه تخم عذاب و عقوبت است مصروف گردانيد در حيات آخرت به عذاب و عقوبت گرفتار باشد اينست معنى : « الدنيا مزرعة الآخرة » و اينست معنى :
مَنْ كانَ يُرِيدُ حَرْثَ الْآخِرَةِ نَزِدْ لَهُ فِي حَرْثِهِ وَ مَنْ كانَ يُرِيدُ حَرْثَ الدُّنْيا نُؤْتِهِ مِنْها وَ ما لَهُ فِي الْآخِرَةِ مِنْ نَصِيبٍ
« 1 » . و اينست معنى :
مَنْ كانَ يُرِيدُ الْعاجِلَةَ عَجَّلْنا لَهُ فِيها ما نَشاءُ لِمَنْ نُرِيدُ ثُمَّ جَعَلْنا لَهُ جَهَنَّمَ يَصْلاها مَذْمُوماً مَدْحُوراً . وَ مَنْ أَرادَ الْآخِرَةَ وَ سَعى لَها سَعْيَها وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولئِكَ كانَ سَعْيُهُمْ مَشْكُوراً
« 2 » .
باب « 3 »
اى درويش در اين حيات دنيا بتكبر « 4 » ( كذا - ؟ - شايد : بتكثير ) اموال و اولاد و بطلب لذات و شهوات بدنى مشغول بودن كار عاقل نباشد كه حيات دنيا
هامش
( 1 ) - شورى 20
( 2 ) - اسراء 18 - 19
( 3 ) - در نسخه آستانه اين باب عنوان مستقل ندارد و مطلب آن دنباله همان فصل پيش است
( 4 ) - به تكثر