و به ظن و تخمين جواب نگويد .
پس هر كه تربيت خلق مىكند و اين چهار علامت بيرونى در وى باشد بسيار كس از صحبت وى سود كنند و هر كرا اين چهار علامت نباشد تربيت خلق بر وى حرام باشد كه از صحبت او كس بسيارى زيان كنند و نقصان بىنهايت از او بخلق رسد .
باب در بيان سلوك و آنچه تعلق بسلوك دارد
بدانكه يك نوبت گفته شد كه سلوك طلب است و طلب صفت دلست « 1 » و وقت باشد كه اين طلب قوى گردد و بر دل غالب شود چنان كه به بيرون سرايت كند و بيرون را هم به كار دارد تا طلب اندرون و بيرون روى بمطلوب آرد و در كار آيد .
كار اندرون نيت خالص و همت عالى است و كار بيرون رياضت بدنى و قهر نفس است .
كار اندرون فكر است و كار بيرون ذكر . و اينچنين طالب را اهل تصوف سالك مىگويند .
چون اين مقدمات معلوم كردى اكنون بدان كه : سلوك را وقت معين است كه سلوك پيش از آن وقت و بعد از آن وقت آن اثر و خاصيت ندارد كه در وقت خود دارد و وقت سلوك از بيستسالگيست تا چهلسالگى . بايد كه در اين بيست سال هرگز يك لحظه فارغ و بىمجاهده نباشد و مجاهده سالك معين نيست يعنى كار سالك در اين بيست سال امتثال امر شيخست تا شيخ چه نوع مجاهدت فرمايد سالك را آن بايد كرد و سالك بايد كه هيچ كارى بىاجازت شيخ نكند . اگر نماز و روزه فرض است بايد كه به اجازه شيخ گذارد و داند كه از شيخ اجازه نگرفته هر كارى كه كند آن كار سبب نور و قربت نشود شايد كه سبب ظلمت و بعد گردد .
هامش
( 1 ) - دلست و به اندرون تعلق دارد ( مجلس و آستانه )