« شيخ ما - قدّس سرّه - دو نوبت به كعبه رفته بود و وقفه يافته بود . از معتبران منقولست كه چون شيخ به كعبه رسيد ، پس در كعبه رفت وقتش خوش ( گشت ) ، حلقهء كعبه را بگرفت و « به زبان نيريزى » فرمود .
بيت نيريزى :
وش روى تو گلجو شدست * وقايش و بو شدست
روى كلن دوست هو * شه خن بس كس كو شدست .
اين بگفت و حلقهء در كعبه را بجنبانيد . . . »
5 . عبهر العاشقين
مؤلفان تحفة العرفان « 1 » و شد الازار « 2 » كتاب « عبهر العاشقين » را از مصنّفات روزبهان در تصوّف ياد كردهاند .
اين كتاب مشتمل است بر سى و دو فصل كه فهرست آنها در صفحات 12 - 14 متن كتاب مندرج است .
وجه تسميه
« عبهر » را بمعنى نرگس آوردهاند « 3 » ، مؤلف غياث اللغات نوشته : « عبهر بفتح اول و ثالث ، نرگس كه در ميان آن زرد باشد بخلاف شهلا كه سياه باشد . » مصنّف كتاب را به نرگسى تشبيه كرده كه مشام جان عاشقان را عطرآگين مىسازد ، خود گويد « 4 » : « فصنّفت كتابا فى بيان العشق الانسانى و العشق الربانى . . . ليكون للمحبين و العاشقين نزهة الانس و الريحان من حظيرة القدس ، و سميته عبهر العاشقين . » « 5 »
هامش
( 1 ) - ورق 15 ب .
( 2 ) - ص 245 .
( 3 ) - رك : كتب لغت .
( 4 ) - ص 12 .
( 5 ) - سبب تصنيف كتاب ازين پس بيايد .