3 . حديث - بقول مؤلف شد الازار « 1 » و جامى « 2 » روزبهان « صحيح » بخارى را نزد حافظ سلفى « 3 » در ثغر اسكندريه سماع كرد . چنان كه گفتيم ماسينيون درين باب شك دارد « 4 » ، ولى اطلاع و تبحّر او در حديث محل شك نيست و وى چند كتاب درين فن تأليف كرده كه ذكر آنها بيايد .
4 . فقه - وى فقه را نزد فقيه ارشد الدين نيريزى « 5 » و جز او قرائت كرد « 6 » ، و كتبى درين فن تصنيف كرد كه ذكر آنها نيز بيايد .
5 . عرفان - در تصوف و عرفان به گروهى ارادت ورزيد و بكمال رسيد « 7 » ، و كتبى درين رشته نگاشت كه از آنها بحث خواهيم كرد .
نوادهء روزبهان در تحفة العرفان گويد « 8 » :
« ( شيخ ) در علوم ظاهر بهغايت كمال بوده است و متفنن و متبحّر و با غزارت فضل جامع ميان علوم و حقايق . »
وعظ و تذكير
روزبهان مدّت پنجاه سال در جامع عتيق شيراز و جز آن براى مردم وعظ كرد « 9 » . اول بار كه بشيراز درآمد و خواست بمنبر وعظ رود ، شنيد كه زنى دختر خويش را نصيحت كند و گويد : « دخترم ! حسن خود را بر كس آشكار مكن كه خوار گردد . » شيخ گفت : « اى زن ! حسن به تنهايى خرسند نيست و خواهد كه عشق قرين وى گردد ، چه آنان
هامش
( 1 ) - ص 243 .
( 2 ) - نفحات الانس چاپ ليس ص 288 .
( 3 ) - ذكر او بيايد .
( 4 ) - رك . ص 10 - 11 همين مقدمه .
( 5 ) - ذكر او بيايد .
( 6 ) - شد الازار ايضا ، نفحات الانس ايضا .
( 7 ) - در عنوان « پيران و مرشدان » از آنان ياد خواهيم كرد .
( 8 ) - ورق 14 ب .
( 9 ) - شد الازار ص 245 - 6 ، هزار مزار ص 111 ، نفحات الانس چاپ ليس ص 288 ، آثار عجم ص 462 .