بايزيد بود ، زيارت كعبه حاصل آمد :
محراب جهان جمال رخسارهء ماست * سلطان جهان در دل بيچارهء ماست
شور و شر و كفر و توحيد و يقين * در گوشهء ديدههاى خونخوارهء ماست
( 135 ) در هر فعلى و حركتى در راه حجّ ، سرّى و حقيقتى باشد ؛ اما كسى كه بينا نباشد خود نداند . طواف كعبه و سعى و حلق و تجريد و رمى حجر و احرام و احلال و قارن و مفرد و ممتنع در همه احوالهاست
« وَ مَنْ يُعَظِّمْ شَعائِرَ اللَّهِ فَإِنَّها مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ »
. هنوز قالبها نبود ، و كعبه نبود كه روحها به كعبه زيارت مىكردند
« وَ أَذِّنْ فِي النَّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجالًا »
. دريغا كه بشريّت نمىگذارد كه به كعبهء ربوبيّت رسيم ! و بشريّت نمىگذارد كه ربوبيّت ، رخت بر صحراى صورت نهد ! هر كه نزد كعبهء گل رود خود را بيند ، و هر كه به كعبهء دل رود خدا را بيند . انشاءالله
هامش
( 1 ) زيارت كعبهA . . . Uطواف كعبه ازوR- -
( 2 ) جمال رخسارهءA . . . Uابروى جانانهءH- -
( 4 ) و كفرRشرك و كفرA . . . U- -
( 6 - 7 ) كه . . . نداندAMSبايد كه بينا باشد خود بداند كهBPSبايد كه بينا باشد خود بدانكهHبايد كه خود بينا باشد و بداند كهR- -
( 7 ) كعبه . . . رمىAMPSUو سعى و رمىBكعبه . . . و سعى و رمىHو سعى و خلق و تجريد روحى وR- -
( 8 ) قارن . . . ستMقرآن . . . ستASUو مفرد . . . و مفرد در . . . ستBقرآن و مفرد در . . . ستHقارن و افراد . . . ستPقارن و مفردR- -
( 8 - 9 ) سورهء 22 ( الحج ) آيهء 32 م - -
( 9 ) قالبهاA . . . UقلبهاR- - و كعبه نبودA . . . Uو در همه احوال بودن چه باشد و چه تمثيلست و چون در اندرون خود اين همه يافت داند كه كعبه چه باشد و ما خود همه در تشبيه و صورت بماندهايم اين احوال چون دانيم باش تا ترا اين احوال روى نمايد وR- - كهBHكه درAMPRSU- -
( 10 ) سورهء 22 ( الحج ) آيهء 27 م - - كه بشريتABMPSUبشريتHR- -
( 11 ) رسيمA . . . UرسمM- -
( 11 - 12 ) ربوبيت . . . رودABHMSUربوبيت . . . رسدPرخت بر صحرا نهد . . . رودR- -