تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ارشاد در معرفت و وعظ و اخلاق ( فارسى ) — صفحة 303

مساهمون:

ص٣٠٣
نصف للصبر » ؛ فرهنگ مأثورات ، 171 . ص 21 /
b
15 : من تواضع للّه رفعه اللّه ر . ك : سنن ابن ماجه ( كتاب الزهد 16 باب البراءة من الكبر و التّواضع ) : « من يتواضع للّه سبحانه درجة يرفع اللّه به درجة » ؛ مسند احمد بن حنبل : « من تواضع للّه درجة ، رفعه اللّه درجه . . . ر . ك : نوادر الاصول ، ج 1 ، ص 181 ؛ جامع الصغير ، شمارهء 8605 ؛ اسرار التوحيد ، ج 1 ، ص 297 ؛ ج 2 ، ص 774 ؛ فرهنگ مأثورات ، 515 . ص 22 /
b
15 : ليس للمؤمن ان يذل نفسه . ر . ك : حلية الاولياء ، ج 2 ، ص 106 ؛ روح الارواح ، 430 ؛ كشف المحجوب ، 152 : « ليس للعبد ان يذلّ نفسه فى طاعة اللّه » ؛ نوادر الاصول ، ج 4 ، ص 84 : « ليس المؤمن ان يذل نفسه » . سيوطى در جامع الصغير به حكيم ترمذى منسوب كرده است . ص 22 /
a
16 : انا عند . . . ما شاء . حديث قدسى / حسن صحيح است . ر . ك : صحيح بخارى ( كتاب التّوحيد ) ؛ صحيح مسلم ( كتاب التّوبه ) ؛ جامع ترمذى ( كتاب الزّهد ) ؛ سنن ابن ماجه ، مسند الدارمى ( كتاب رفاق ) ، مسند احمد بن حنبل ؛ روح الارواح ، 393 ، 678 ؛ روضة الفريقين ، 52 ؛ صوفىنامه ، 69 . مناقب العارفين ، 678 ؛ نوادر الاصول ، ج 3 ، ص 99 ؛ فرهنگ مأثورات ، 95 . ص 25 /
b
17 : قاريان / قرّا / قرّايان . در ارشاد هر سه اصطلاح به معنى زاهد آمده است ولى با بار معنى و مفهوم منفى . در
a
165 مكرّر « قرّا » و « قرّايى » با همين مفهوم آمده است . بيان « قارى » با مفهوم منفى در متون عرفانى قرون پنجم و ششم بىسابقه نيست . در اسرار التوحيد مكرّر اين مفهوم آمده است : « قرّايى مدّعى نزد شيخ آمد » ( ص 125 ) ؛ « پيران را قرّايى و مرايى نبايد كرد » ( ص 338 ) . دكتر شفيعى كدكنى در توضيح اين كلمه و مفهوم رايج آن مىنويسد : « قرا ، در فارسى بمعنى مفرد و در اصل عربى جمع قارى ( خواننده ، خوانندهء قرآن و عالم علم قرائت ) است . ولى از تأمل در متون فارسى قرون پنجم و ششم به‌ويژه متون عرفانى دانسته مىشود كه اين كلمه به معنى زاهدانى است كه با زهد خويش مايهء درد سر ديگران مىشده‌اند و بدين مقام بسيار مغرور بوده‌اند . قرائى و زاهدى تقريبا در معنى مترادف يكديگر به كار مىرفته است . . . » . اسرار التوحيد ، ج 2 ص 536 . آقاى نجيب مايل