محمّد - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - جامع ولايت و نبوّت است ؛ و خلاصهء معنى آن رياست عامّه است از جانب خداوند بر ما سوى اللّه ؛ و ما او را به بيانى كه قريب به فهم است بيان نماييم .
از جمله احاديث قدسى است كه خداوند علىّ اعلى مىفرمايد : « كنت كنزا مخفيا ؛ فأحببت أن أعرف ؛ فخلقت الخلق لكى أعرف » معنى ظاهرش اين است كه : « من كنز مخفى بودم ، پس دوست داشتم كه شناخته بشوم ، ايجاد و خلقت خلق نمودم تا بشناسند مرا . » پس مقصود از خلقت ، شناختن و مستفيض شدن مخلوق است ؛ و اين مقصود حاصل نشود الّا به كثرت عدد خلايق ؛ و اين مسئله خود واضح است كه در جمعيت و ازدحام خلق ، اسباب فتنه و آشوب برپاست .
اگر نظم و قانونى نباشد ، كارها به فساد منجرّ شود و مفسده سبب قتل و قتل علّت نقص در عدد است ؛ و مقصود اصلى كه شناسايى كنز مخفى است به عمل نمىآيد . بر خداى تعالى لازم است كه انبيا را مبعوث كند تا خلق را به خالق دعوت كنند و نفوس را از مصالح و مضارّى كه هست آگاهى دهند .
پيغمبران را از طينت علّيين عناصر اربعه آفريد و آنها را به صفات عقليه متّصف كرد و از هر عيب و علّتى معصوم و منزّه فرمود كه لياقت اين معنى داشته باشند كه رابطهء ما بين خلق و خالق بشوند ؛ و به جهت عدم تكذيب امّت ، اعجاز و خوارق عادات براى آنها قرار داد كه اغيار از اتيان به مثل آن عاجز باشند ، مصداق آيهء كريمهء
لِيَمِيزَ اللَّهُ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ
حاصل شود .
هر پيغمبرى در عصر خود به الهام غيبى ، محض حفظ و رفاه خلق ، در ميان امّت قرارى داد و قانونى معتبر وضع كرد و آن جمله را شريعت نام نهاد تا اينكه