و مرآت الجنان يافعى و تاريخ يعقوبى و تاريخ طبرى و تاريخنامهء بلعمى و البدء و التاريخ مقدسى و مفاتيح العلوم خوارزمى و الآثار الباقيهء بيرونى و تاريخ بخاراى نرشخى و مختصر الدول ابن العبرى از او ياد شده و سرگذشت او در بند 12 همين بيان الاديان و در تحفه ( چاپ نگارنده ص 180 ) و الفخرى ابن طقطقى ( ص 162 چاپ مصر ) هست .
* * * دعوىدارانى كه در باب پنجم كتاب بيان الاديان از آنها ياد شده و در اينجا مىبينيم چنينند : ابو عيسى اصفهانى ( شمارهء 11 ) ابى منصور كسف ( ش 9 ) احمد بن زكرياى كيال ( ش 17 ) اخطل ضبعى « 1 » ( ش 4 ) اسود كذاب يمنى ( ش 3 ) بابك از گفتهء ابو الحسن على بن سهل و محمد ايوب ( ش 13 ) بيان « 2 » بن سمعان تميمى از مقالات ابو القاسم عبد اللّه بن احمد كعبى ( ش 6 ) خير راعى از مقالات ابو عيسى بن هارون وراق ( ش 10 ) حسين بن منصور محمى حلاج « 3 » از رسالهء هارون بن عبد العزيز كاتب اوراحى و ابو الحسن كاتب مروزى ( ش 15 ) طليحة بن خويلد اسدى ( ش 2 ) عبد اللّه بن حرب بن عمرو از گفتهء جاحظ ( ش 7 ) على [ بن ] محمد مبرقعى « 4 » از روايت محمد بن الحسين ( ش 5 ) مسيلمه ( ش 1 ) مغيرة بن سعيد كوفى ( ش 8 ) مقنع ( ش 12 ) .
مطالبى كه در فصل اخير اين كتاب آمده است از كتابها و گفتههاى سلامى و ابو الطيب تبريزى و جاحظ و يحيى بن على نديم متوكل و ابو معشر يمامة بن اشرس نميرى است .
* * * بارى باب پنجم اين كتاب را كه در جنگ شمارهء 482 كتابخانهء آقاى دكتر اصغر مهدوى ديدهام و در دفتر دوم نشريهء كتابخانهء مركزى دانشگاه ( ص 71 ) از آن ياد كردهام در اينجا به چاپ مىرسانم . افسوس كه نسخه تازه است و پر از غلط و پارهاى از آنها را به قياس درست كردم و بسيارى را به حال خود گذاردم تا مگر نسخهء ديگرى به دست آيد تا اين كتاب را از سر نو بار ديگر نشر كنم » .
هامش
( 1 ) - اصل : صبعى . ( م . د . ) .
( 2 ) - اصل : بنان . ( م . د . ) .
( 3 ) - در كتاب غيبت طوسى ( ص 261 - 263 چاپ سنگى 1323 ق در تبريز ) كه از چندين مدعى ديگر هم در آن ياد گرديده و تجارب السلف ( ص 198 ) و الفخرى ( 233 ) و تحفه ( 200 ) نيز از او ياد شده است .
( 4 ) - گويا همان صاحب الزنج ( عمدة الطالب ص 260 - شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد جزو 8 ) .