قمار دخيل دانسته شده است . بنابر اين ، بازى وبرد وبأخت بدون آلات قمار مصداق قمار نخواهد بود .
برخى در مفهوم قمار شرط بندى ( گرو گذارى ) را دخيل دانستهاند ؛ بدون آنكه آلات قمار را در آن دخيل بدانند . اينان قائلاند قمار شرط بندى در بازى است ؛ با آلات قمار باشد يا بدون آلات قمار . 5 بنابر اين تعريف ، شرط بندى در مغالبه ( قرار دادن عوض براي برنده ) مصداق قمار مىباشد ؛ خواه با آلات قمار باشد يا نباشد ؛ چنان كه مغالبه بدون شرط بندى مصداق قمار نخواهد بود ؛ بازى با آلات قمار باشد يا بدون آلات قمار .
برخى ، قمار را مطلق بازى اى كه هدف بازى كنندگان غلبه بر حريف باشد ، دانستهاند ؛ خواه همراه با شرط بندى باشد يا نباشد ويا با آلات قمار باشد يا نباشد . 6 از احكام آن در بابهاى تجارت وحدود سخن گفتهاند .
حكم تكليفي : قمار ، حرام واز گناهان كبيره ( - - ) گناه ) بر شمرده شده است 7 ودر قرآن كريم به عنوان « مَيْسِر » در رديف « خَمر » كار پليدى كه عملي شيطانى مىباشد ، ياد شده است . 8
اقسام : بازى ومغالبه يا با آلات قمار انجام مىشود ويا بدون آن . در هر دو صورت ، يا همراه شرط بندى وبرد وبأخت است ويا بدون آن كه در مجموع چهار قسم مىشود . اينك حكم هر يك :
1 ) . بازى با آلات قمار ؛ خواه آلاتى كه براي همين كار ساخته شده باشد ، مانند پاسور وشطرنج ويا براي اين كار ساخته نشده ، ليكن بازى با آن در ميان مردم رايج باشد ، از قبيل گردو وتخم مرغ . اين قسم در صورتي كه همراه با شرط بندى باشد ، بدون شك ، حرام ومصداق قمار است . 9
2 . بازى با آلات قمار بدون شرط بندى براي سرگرمى وتفريح ومانند آن . بسيارى از فقها اين قسم را نيز حرام دانستهاند ؛ 10 ليكن برخى در حرمت آن اشكال وتأمل كردهاند . 11 بعضي تنها در نرد وشطرنج حكم به حرمت آن كرده ودر غير آن دو ، جواز را مطابق أصل دانستهاند . 12
3 . بازى با شرط بندى بدون آلات قمار ، مانند كشتى ، دو وميدانى ووزنه بردارى .
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 672
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٦٧٢