فاصلهء ميان اين دو كوه كه « مسعى » نام دارد 5 / 394 متر است . صفا و مروه در گذشته بزرگتر و بلندتر بودهاند ، ليكن به مرور زمان و در پى توسعهء مسجد الحرام از حجم و ارتفاع آنها كاسته شده است . هم اكنون ارتفاع صفا حدود هشت متر است . از مروه نيز قسمت كمى باقى مانده بود كه در سال 1374 ( ه . ش ) با هدف گسترش محدودهء دور زدن سعى كنندگان ، آن را هم برداشته و در انتهاى آن درى به بيرون گشودهاند و از مروه تنها نشانهاى باقى مانده است . 1
در قرآن كريم به نام اين دو كوه تصريح و از آن دو به عنوان شعائر الهى ياد شده است . 2 از احكام مرتبط با آن در باب حج سخن گفتهاند .
سعى بين صفا و مروه ؛ يعنى هفت بار پيمودن مسافت ميان آن دو از واجبات و اركان حج و عمره است 3 ( - - ) سعى ) .
از آداب سعى آن است كه حج گزار پيش از سعى بركوه صفا بالا رود ؛ به گونهاى كه كعبه را ببيند و سپس به ركن حجرالاسود رو كند و دعاهاى وارد شده را بخواند . 4
طول دادن وقوف بر صفا مستحب است 5 و بنابر آنچه در روايات آمده ، از آثار آن زياد شدن مال و ثروت مىباشد . 6
به تصريح برخى ، برداشتن سنگ از صفا و مروه جايز نيست و اگر كسى بردارد واجب است آن را به جايش برگرداند . 7
صفايا
صَفايا : بهترينهاى اموال / اموال منقول با ارزش .
صفايا جمع « صفىّ » و « صفيّه » 1 در لغت به معناى خالص از هر چيزى آمده است ؛ از اين رو ، بر چيزى كه انسان آن را برگزيده « صفى » اطلاق كردهاند . 2 اين واژه در كلمات فقها در دو مورد به كار رفته است . يكى نسبت به غنايم جنگى و ديگرى نسبت به اموال پادشاهان كافر .
هامش
( 1 ) . آثار اسلامى مكّه و مدينه / 105 - 108 ؛ راهنماى حرمين شريفين / 217 - 218 *
( 2 ) . بقره / 158 *
( 3 ) . مسالك الافهام 2 / 359 ؛ جواهر الكلام 19 / 429 - 431 *
( 4 ) . الحدائق الناضرة 16 / 260 - 262 ؛ جواهر الكلام 19 / 413 - 414 *
( 5 ) . جواهر الكلام 19 / 415 - 417 *
( 6 ) . وسائل الشيعة 13 / 479 *
( 7 ) . مناسك حج ( مراجع ) / 496 .