صفات حروف
صفات حروف : ويژگيهاى هر حرف هنگام تلفظ .
عالمان تجويد براى حروف صفاتى برشمردهاند كه عبارتاند از جهر ، همس ، شدت ، حدّ وسط شدت و رخوت ، استعلا ، استفال ، اطباق ، انفتاح ، انذلاق و اصمات .
حروف همس ده تا است : « ف ، ح ، ث ، ه ، ش ، خ ، ص ، س ، ك ، ت » ( - - ) همس ) .
حروف ديگر حروف جهراند .
حروف شدت هشت تا است : « الف ، ج ، د ، ت ، ط ، ب ، ق ، ك » .
حروف متوسط پنج تا است : « ل ، ن ، ع ، م ، ر » . حروف ديگر ، حروف رخوتاند ( - - ) رخوت ) .
حروف استعلا هفت تا است : « ق ، ص ، خ ، ض ، ط ، ع ، ظ » ( - - ) استعلاء ) .
باقى حرف ، حروف استفالاند ( - - ) استفال ) .
حروف اطباق چهار تا است : « ص ، ض ، ط ، ظ » ( - - ) اطباق ) . بقيه حروف انفتاحاند ( - - ) انفتاح ) .
حروف انذلاق شش تا است : « ل ، ر ، ن ، ب ، م ، ف » . حروف ديگر ، حروف اصماتاند . از عنوان ياد شده به مناسبت در باب صلات سخن گفتهاند .
عالمان تجويد ، رعايت صفات ياد شده را هنگام تلفظ لازم دانستهاند ؛ ليكن نزد فقها رعايت آنها واجب نيست ، مگر صفتى كه تلفظ صحيح حرف متوقف بر آن باشد .
آيا رعايت صفات ياد شده مستحب است ؟ برخى در استحباب آن نيز اشكال كردهاند ، مگر آنكه حكم به استحباب از باب تسامح در ادله سنن ( - - ) قاعدهء تسامح ) پذيرفته شود . 1
( - - ) تجويد )
صفا و مروه
صفا و مروه : دو كوه معروف در مكّه .
صفا و مروه نام دو كوه كوچك ، متصل به مسجد الحرام است . صفا در قسمت جنوبى مسجد الحرام و مروه در ناحيهء شمال شرقى آن قرار دارد .
هامش
( 1 ) . مجمع الفائدة 2 / 219 ؛ جواهر الكلام 9 / 398 ؛ كتاب الصلاة ( شيخ انصارى ) 1 / 366 - 367 ؛ مهذب الاحكام 6 / 323 .