اما اگر امام زن باشد ، بنابر قول به جواز امامت زن براى زنان ، مأمومان در رديف امام جماعت - و نه پشت سر - و دو طرف او مىايستند . 5 در اين صورت ، در اينكه ايستادن امام در ميانهء مأمومان و عدم تقدّم ، واجب و شرط صحّت نماز جماعت است يا نه ، بلكه مستحب و ترك آن مكروه مىباشد ، اختلاف است . 6
از شرايط صحّت نماز جماعت - در فرض مرد بودن مأموم - نبودن حايل مانع مشاهدهء امام بين امام و مأموم است .
حايل بودن صف يا صفهاى جلو اشكال ندارد . 7
در نماز جماعت نبايد بين امام و مأموم ، بين مأمومان و نيز بين صفهاى جلو و عقب فاصله زياد و غير متعارف باشد ، مگر آنكه - در صورت نخست - مأموم در صفى باشد كه افراد تا امام متصل به هماند . 8
مستحب است در صف نخست نماز جماعت صاحبان فضيلت بايستند 9 و جا دادن بچهها در صف اول كراهت دارد ؛ 10 چنان كه ايستادن مأموم در يك صف به تنهايى بدون عذر مكروه است . 11
ايستادن در سمت راست امام در صفها افضل از سمت چپ است ؛ چنان كه ايستادن در نزديكترين مكان به امام استحباب دارد .
اعتدال ( منظم و مرتب بودن ) صفها و پر كردن جاهاى خالى و برابر بودن دوشهاى مأمومان در صف و نيز نزديك بودن صفها به هم ( فاصله نبودن ميان آنها ، بيش از اندازه نمازگزار در حال سجده ) مستحب است . 12
از كسى كه براى نماز گزاردن وارد مسجد شده ، ولى نماز جماعت به پايان رسيده ، اما صفها به هم نخورده ، اذان و اقامه ساقط است . 13
( - - ) نماز جماعت )
هامش
( 1 ) . كشف اللثام 2 / 323 *
( 2 ) . جواهرالكلام 12 / 25 *
( 3 ) . 13 / 247 *
( 4 ) . العروة الوثقى 3 / 195 *
( 5 ) . جواهر الكلام 13 / 254 *
( 6 ) . تذكرة الفقهاء 4 / 237 ؛ مستند العروة ( الصلاة ) 5 قسم 2 / 459 *
( 7 ) . جواهر الكلام 13 / 154 *
( 8 ) . 171 ؛ العروة الوثقى 3 / 141 - 142 *
( 9 ) . جواهر الكلام 13 / 264 *
( 10 ) . 266 *
( 11 ) . 267 *
( 12 ) . العروة الوثقى 3 / 195 *
( 13 ) . جواهر الكلام 9 / 41 .