دارندهء فيش حج ، در صورتى كه زمان ثبت نام مستطيع بوده ، ليكن قبل از زمان رسيدن نوبتش براى تشرف ، فاقد شرايط استطاعت شده است ، حج از ذمّهاش ساقط است و مىتواند پول خود را در جاى ديگر هزينه كند . 5
به تصريح برخى ، كسى كه توانايى تهيهء فيش حج به قيمت آزاد دارد ، يا با اجازهء ورثه از فيش ثبت نامى متوفى براى خودش استفاده كند ، چنانچه اين كار برايش مشقت شديد ندارد و موجب ذلت او نمىشود ، با داشتن ديگر شرايط استطاعت ، حج بر او واجب مىشود . 6 برخى اين قيد را افزودهاند كه قيمت آن در حدّى نباشد كه موجب اجحاف بر حج گزار و يا تضييع حقوق ديگران گردد 7 ( - - ) خيار عيب ) .
فيل
فيل : بزرگترين جانور خاك زى .
از آن به مناسبت در بابهاى طهارت ، تجارت و سبق و رمايه نام بردهاند .
فيل از جانوران حرام گوشت و مسخ شده است 1 ( - - ) مسوخ ) .
خريد و فروش جانورانى كه منفعت حلال ندارند ، مانند مسخ شدگان جايز نيست ؛ ليكن بسيارى ، خريد و فروش فيل را به جهت داشتن منفعت حلال ، همچون جابه جايى انسان و بار و بهره بردارى از عاج آن ( - - ) عاج ) جايز دانستهاند . 2 برخى نيز خريد و فروش مسوخ از جمله فيل را صحيح و جايز ندانستهاند . 3
شانه زدن موها با عاج فيل مستحب است و بنابر آنچه در روايات آمده است ، موجب از بين رفتن و با مىشود . 4
مسابقه با فيل ، حتى با شرط بندى جايز است 5 ( - - ) سبق ) .
هامش
( 1 ) . جامع الاحكام ( صافى ) 1 / 195 س 703 ؛ استفتائات ( بهجت ) 3 / 78 ؛ استفتائات جديد ( مكارم ) 1 / 134 س 483 *
( 2 ) . جامع الاحكام ( صافى ) 1 / 194 - 195 س 700 ؛ توضيح المسائل مراجع 2 / 92 ؛ مناسك زائر ( شبيرى ) / 24 م 43 ؛ استفتائات ( بهجت ) 3 / 77 *
( 3 ) . توضيح المسائل مراجع 2 / 69 ؛ مناسك حج ( مراجع ) / 51 و 518 *
( 4 ) . مناسك حج ( مراجع ) / 50 - 51 و 517 *
( 5 ) . استفتائات جديد ( مكارم ) 1 / 110 ؛ مناسك حج ( مراجع ) / 55 *
( 6 ) . مناسك حج ( مراجع ) / 63 ؛ مناسك زائر ( شبيرى ) / 21 م 36 *
( 7 ) . استفتائات جديد ( مكارم ) 1 / 111 .