فى ء
فَىء : غنايم به دست آمده بدون جنگ / سايه ( - - ) سايه ) .
فىء برگرفته شده از فاءَ يفىءُ در لغت به معناى بازگشتن است . مراد از آن در اصطلاح فقه اموالى است كه بدون جنگ و درگيرى از كفّار به غنيمت گرفته مىشود . 1
آيا اموالى كه در پى ترس كفّار از سپاهيان اسلام و فرار آنان به غنيمت گرفته مىشود نيز فىء به شمار مىرود يا نه ؟ اختلاف است ، 2 و نيز در اينكه فىء اختصاص به زمين دارد يا شامل همهء اموال ؛ اعم از منقول و غير منقول مىشود ، اختلاف است . قول نخست مشهور است . 3
فىء بر مطلق غنيمت ( - - ) غنيمت ) و نيز انفال ( - - ) انفال ) اطلاق مىشود . 4 از احكام آن در باب خمس و انفال سخن گفتهاند .
فىء از انفال محسوب مىشود و از آنِ رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و پس از ايشان از آن امامان عليهم السّلام است . 5
علت نام گذارى اين بخش از انفال به فىء آن است كه اموالى كه در دست كافران است در اصل ، مال رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و جانشينان آن حضرت است و دست يافتن به آن اموال در حقيقت بازگشت مال به مالك اصلى آن مىباشد . 6
فيروزه
فيروزه : نوعى جواهر و سنگ قيمتى .
از آن به مناسبت در بابهاى صلات ، خمس و تجارت نام بردهاند .
به دست كردن انگشتر فيروزه بويژه هنگام دعا مستحب است . 1 چنان كه بر مسافر مستحب است براى محفوظ ماندن ، انگشتر فيروزه همراه خود داشته باشد و جملهء « اللَّه المَلِك » را بر يك طرف و « الملك لله الواحد القهار » را بر طرف ديگر آن نقش كند . 2
هامش
( 1 ) . المبسوط 2 / 64 ؛ تذكرة الفقهاء 9 / 119 *
( 2 ) . تذكرة الفقهاء 9 / 120 ؛ جامع المقاصد 3 / 401 *
( 3 ) . مستند العروة ( الخمس ) / 354 - 356 *
( 4 ) . غنائم الايام 4 / 371 *
( 5 ) . المبسوط 2 / 64 ؛ تذكرة الفقهاء 9 / 119 *
( 6 ) . مجمع البحرين ، واژهء « فيأ » .