ب . بعد فقهى
اقسام واجبات : واجبات يا فورىاند ؛ بدين معنا كه انجام دادن آنها در اولين زمان امكان آن واجب است و يا غير فورى . 1 قلمرو واجبات فورى يا عبادات است و يا غير عبادات .
فوريت در عبادات : آيا به جا آوردن قضاى نماز واجب روزانه كه فوت شده ، فورى است و پيش از به جا آوردن آن ، اشتغال به كارى ديگر جايز نيست يا آنكه فوريت ندارد ؟ مسئله محل اختلاف است . بنابر قول مشهور متأخران ، قضاى نماز فوت شده ، از واجبات فورى نيست و زمان به جا آوردن آن تا آخر عمر امتداد دارد . اين قول به مشهور قدما نيز نسبت داده شده است . 2 در مقابل ، برخى قول به وجوب فورى آن را به اكثر فقها نسبت دادهاند . 3
به جا آوردن نماز احتياط 4 سجدهء سهو 5 ( - - ) سجدهء سهو ) و به قولى سجدهء قضايى 6 ( - - ) سجدهء قضايى ) و نيز سجدهء تلاوت 7 ( - - ) سجدهء تلاوت ) واجب فورى است . وجوب نماز آياتى كه سبب آن زلزله مىباشد ، فورى است . 8
پرداخت زكات ، پس از استقرار وجوب آن ، واجب فورى است 9 ( - - ) زكات ) .
قضاى روزهء واجب فوت شده فوريت ندارد . 10 برخى قدما قضاى روزه ماه رمضان را واجب فورى دانسته و مبادرت به انجام دادن آن را در اولين زمان ممكن لازم دانستهاند . 11
حج پس از حصول استطاعت واجب فورى است و بايد در همان سال استطاعت گزارده شود . 12
در فرض وجوب نيابت براى حج ، به تصريح برخى ، وجوب آن فورى است و تأخير در گرفتن نايب جايز نيست ( - - ) حج نيابتى ) .
به قول مشهور ، عمرهء مفرده پس از حصول استطاعت بر قارن ( - - ) حج قران ) و مُفرِد ( - - ) حج افراد ) واجب فورى است ( - - ) عمرهء مفرده ) .
فوريت در غير عبادات
در تحويل عوض : چنانچه در معاملهاى شرط فوريت تحويل كالا و بهاى آن شود ، معامله نقد خواهد بود و
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 740
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٧٤٠