شهادت عليه فرزند : شهادت پدر به سود يا زيان فرزند پذيرفته است ؛ ليكن به قول مشهور شهادت فرزند عليه پدر پذيرفته نيست ؛ هرچند عليه مادر پذيرفته است . 30
كشتن يا قذف فرزند : كشتن فرزند بر پدر و مادر حرام است . اگر فرزند ، پدر يا مادرش را بكشد ، قصاص مىشود ؛ ليكن چنانچه پدر ، فرزند خود را بكشد ، قصاص نمىشود ؛ بلكه بايد ديه بپردازد . ضمن آنكه حاكم او را تعزير ( - - ) تعزير ) مىكند .
همچنين اگر پدر ، فرزندش را قذف كند ، حد بر او جارى نمىشود ، بلكه تنها تعزير مىگردد 31 ( - - ) قذف ) .
به قول مشهور ، در كشتن عمدى فرزند توسط مادر قصاص ثابت است . 32
دزدى از مال فرزند : سرقت پدر از مال فرزند موجب ثبوت حدّ نيست ؛ هرچند حاكم شرع او را تعزير مىكند . چنانچه مادر از مال فرزند دزدى كند ، بنابر قول مشهور ، حدّ بر او جارى مىشود 33 ( - - ) سرقت ) .
ساير احكام : تبريك گفتن به پدر و مادرى كه صاحب فرزند شدهاند ، مستحب است . 34
بوسيدن فرزند از روى محبت مستحب است . 35
پاره كردن لباس در مرگ فرزند حرام و موجب ثبوت كفاره است . برخى براى مادر جايز دانستهاند . 36
پدر و مادر نمىتوانند فرزند خود را به بردگى بگيرند ؛ از اين رو ، اگر فرزندِ خود را كه برده است از مالكش خريدارى كنند ، وى فورى و بهطور قهرى آزاد مىشود و در ملك پدر و مادرش باقى نمىماند ( - - ) بردگى ) .
( - - ) پدر ) ( - - ) مادر ) ( - - ) جدّ ) ( - - ) فرزند ارشد )
هامش
( 1 ) . جواهر الكلام 31 / 222 - 224 *
( 2 ) . 232 *
( 3 ) . 30 / 211 - 213 *
( 4 ) . 31 / 253 - 255 *
( 5 ) . 256 - 257 *
( 6 ) . 257 *
( 7 ) . الانوار اللوامع 10 ، قسم 2 / 306 *
( 8 ) . جواهر الكلام 31 / 366 و 371 - 372 *
( 9 ) . وسائل الشيعة 4 / 18 و 21 / 473 - 478 *
( 10 ) . جواهر الكلام 41 / 444 - 446 ؛ تحرير الاحكام 5 / 398 *
( 11 ) . المبسوط 1 / 322 ؛ المهذب 1 / 221 ؛ الروضة البهية 9 / 193 *
( 12 ) . الدر المنضود ( گلپايگانى ) 2 / 285 *
( 13 ) . جواهر الكلام 41 / 446 ؛ الدر المنضود ( گلپايگانى ) 2 / 281 *
( 14 ) . الدروس الشرعية 2 / 286 ؛ جواهر الكلام 28 / 191 ؛ تحرير الوسيلة 2 / 61 *
( 15 ) . مسالك الافهام 6 / 28 *
( 16 ) . كتاب السرائر 3 / 174 *
( 17 ) . جواهر الكلام 28 / 183 - 184 *
( 18 ) . المبسوط 3 / 309 - 310 *