احاديث رسيده پيرامون اين مضمون ، متواتر است ، ليكن اين سؤال مطرح مىشود كه وجود كتاب در ميان ما به چه معناست ؟ و جانشينى پيامبر اكرم يعنى چه ؟ پيش از پاسخ به اين پرسش ناگزير بايد به بحث پيرامون اين مسأله بپردازيم كه چه چيز در زندگى انسان مهم است . آيا مهم - آن چه است - ديدگاه آدمى نسبت به زندگى و آنچه در اين جهان پيرامون او قرار دارد ، يا تنها رفتار اوست ؟ و به ديگر سخن آيا مهم ، نماز ، زكات ، راستگويى و وفادارى انسان است به عنوان پارامترهاى رفتارى ، يا باور اوست به روز رستخيز ، رسالت و ضرورت تقوى به عنوان اصولى عقيدتى ؟
اصول و فروع
بدون ترديد راستى ، وفادارى ، نماز ، زكات و نظاير آن همگى فروع عقايد و برخاسته از ديدگاههاى انسان هستند ، زيرا نماز بدور از زير ساز ايمانى تنها ورزشى جسمى است ، زكات بدور از بستر عقيدتى تنها يك بخشش ناقص است و هنگامى كه انسان ، به آخرت و به جزا ، ايمان نداشته باشد ، هنگامى كه زندگيش بر اساس تقوى و مسؤوليت استوار نباشد ، ديگر صفات خير همچون راستى ، وفادارى و نظاير آن را از دست خواهد داد .
از لابلاى اين مسائل روشن مىشود كه جانشينى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله كه در كتاب و عترت جلوهگر است و در اين دو ثقل بزرگ تجلّى مىيابد ، صرفاً به مفهوم گرفتن احكام شرعى از اين دو نيست ، بلكه به مفهوم آن است كه معارف الهى ، ديدگاههاى آفرينش ، استنباط فرهنگ صحيح و درست نسبت به زندگى از اين دو الهام گرفته شود . از اين جا است كه پيامبر اكرم بر استمرار شيوهء خود ، پيروى از سيره و عملكرد خويش تأكيد مىورزد ، زيرا پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله به سوى خدا دعوت مىكرد : وَدَاعِياً إِلَى اللَّهِ بِإِذْنِهِ . . . « 1 »
هامش
( 1 ) - سورهء الاحزاب ، آيهء 46 .