[ الفصل الرابع : فى تفصيل مذاهب الناس فى علمه تعالى بالاشياء ]
[ 566 ] قوله « انه منفصل عن ذاته . . . » « 1 »
المراد من الانفصال عدم اتحاده مع الذات مع عدم قيامه به بنحو الارتسام و حلول العرض فى موضوعه و الاعيان الثبوتية به ظاهر اقوال الصوفية منفكة عن الوجود مطلقا فليس لها فى صقع العلم الا تقررها الماهوى فليس لها قيام ارتسامى فى ذاته تعالى ، فافهم . « 2 »
[ الفصل الخامس : فى الاشارة الى بطلان مذهب الاعتزال و . . . ]
[ 567 ] قوله « مطلقا . . . » « 3 »
الاطلاق بالنسبة الى التقييد بصيرورته موجودا بعد عدم ما فى وقت من الاوقات . « 4 »
[ 568 ] قوله « فعين [ الحق ] سبحانه . . . » « 5 »
اى عين سبحانه وجود ما شاء من تلك الاعيان المعينة باعتبار الثبوت ، فافهم . « 6 »
[ 569 ] قوله « المترجم . . . » « 7 »
« ترجمة بفتح تاء و جيم بيان كردن زبانى به زبان ديگر و زبانى كه زبان ديگر شود » ، كذا فى منتخب اللغة ، فالمترجم فى قوله اما بكسر الجيم و يكون صفة لقوله « اللسان العربى » ، او بفتح الجيم و يكون صفة لقوله « قوله » و المقصود من ذكر كلا الاحتمالين الاشاره الى ان كلمة كن ليست من قبيل التعبير عن معنى بلفظ بل من قبيل التعبير عن لفظ من لسان بلفظ من لسان آخر فيكون ترجمة له . فان قوله سبحانه لسان الهى اى كلام الهى و هو كلام ايجادى و لسان وجودى ايجابى كما انه امر الهى وجودى ايجابى ايجادى ، فافهم ذلك . « 8 »
هامش
( 1 ) . 6 / 181 / 18 .
( 2 ) . ن ، ى / 37 .
( 3 ) . 6 / 183 / 1 .
( 4 ) . ن .
( 5 ) . 6 / 184 / 3 .
( 6 ) . ن ، ف .
( 7 ) . 6 / 184 / 4 .
( 8 ) . ن ، ف .