بلكه خود وحى الهى بوده است ؛ كه
« وَ ما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوى إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحى »
« 1 »
.
بر همين اساس است كه مسلمانان سخنان آن حضرت را پس از بعثت به دو گروه تقسيم كردهاند :
الف - سخنانى كه ترتيب قرار گرفتن عبارات ، جمله بنديها و واژه گزينىها در آن عين وحى الهى بوده كه آنها را " قرآن " مىنامند .
ب - سخنان ديگر آن حضرت كه قرآن نيستند ، به اين معنا كه ترتيب عبارتها ، جملهبندى و واژه گزينى آنها از خود حضرت رسول ( ص ) بوده است ، كه به همراه عملكرد آن حضرت به نام " سنت " معروف شده است .
اگر رواياتى كه نشانگر تشريع برخى از احكام از سوى رسول اكرم ( ص ) مىباشند - همچون تشريع دو ركعت اضافى در نمازهاى ظهر و عصر و عشا ، و يك ركعت در نماز مغرب - نبود ، نظريه چهارم يعنى عدم قبول هر گونه تفويض در تشريع موجهتر مىنُمود ، ولى با وجود چنين گزارشهاى مسلّمى از عملكرد آن حضرت و وجود آياتى از قرآن كريم همچون
« ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا »
« 2 » و
« مَنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطاعَ اللَّهَ »
« 3 » به نظر مىرسد قبول نظريه سوم در چگونگى تفويض احكام به رسول اكرم ( ص ) متعين باشد .
در اين صورت ، سنت رسول اكرم ( ص ) را مى توان به دو گونه تقسيم كرد :
1 . اوامر و نواهى و سنتهايى كه از رسول اكرم ( ص ) بر جاى مانده ، و ريشه در وحى الهى دارد ، و تنها وظيفه آن حضرت ابلاغ و بيان آنها بوده است .
هامش
( 1 ) - سوره نجم : 3 و 4 .
( 2 ) - حشر : 7 .
( 3 ) - نساء : 80 .