فلانى را دوست دارم و اين خاندان مكان و ظرف محبت من هستند » .
دوم : « ال » در « القربى » بدل از مضاف اليه است ، يعنى به جاى « قرباي ؛ نزديكان من » گفته است : « القربى » و « ال » را بدل از « ي » ( ضمير متكلم ) آورده است .
بنابراين آيه اينگونه معنا مىشود : « اى مؤمنان ، اجر رسالت من اين است كه همهء دوستىها و علاقههايتان را در ظرف نزديكان ويژهء من منحصر كنيد » ؛ به عبارت ديگر : پيامبر نزديكان خود را ظرف قرار داده است تا همهء دوستىها به آنجا سرازير شود . « 1 »
زمخشرى سپس با نقل چندين روايت اثبات مىكند كه منظور از « القربى » خاندان ويژهء پيامبر ( على ، فاطمه ، حسن و حسين عليهم السّلام ) مىباشد كه به دو روايت آن اشاره مىكنيم :
اصحاب پس از نزول اين آيه ، از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله پرسيدند : « اين خانوادهء شما - كه محبت كردن به آنها بر ما واجب شده است - چه كسانى هستند ؟ »
پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در پاسخ گفتند : « على ، فاطمه و دو فرزندشان » .
همچنين از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نقل شده است : « من مات على حبّ آل محمد مات شهيدا ، ألا و من مات على حبّ آل محمد مات مغفورا له ، ألا و من مات على حبّ آل محمد مات تائبا ، ألا و من مات على حبّ آل محمد مات مؤمنا مستكمل الايمان »
« هركس با دوستى آل محمد از اين دنيا برود ، شهيد از اين دنيا رفته است .
آگاه باشيد كه هركس با دوستى آل محمد از اين دنيا برود ، آمرزيده از اين دنيا رفته است .
هامش
( 1 ) . ر . ك : تفسير كشاف ، ج 4 ، ص 219 .