يونس وهارون وسليمان وحى نموديم ، وبه داود زبور داديم ، پيامبرانى كه سرگذشت آنان را پيش از اين براي تو بازگفتهايم وپيامبرانى كه سرگذشت آنان را براي تو بيان نكردهايم . وخداوند با موسى آشكارا سخن گفت [ وامتياز از آن أو بود ] .
پيامبرانى كه بشارتگر وبيمدهنده بودند تا پس از اين پيامبران ، حجتي براي مردم بر خدا باقي نماند [ وبر همه اتمام حجت شود ] وخدا توانا وحكيم است . ولى خداوند گواهى مىدهد به آنچه بر تو نازل كرده [ أو ] آن را به علم خويش نازل كرده است وفرشتگان [ نيز ] گواهى مىدهند هر چند گواهى خدا كافى است . بىترديد ، كساني كه كفر ورزيدند و [ مردم را ] از راه خدا بازداشتند در گمراهى دورى گرفتار شدهاند » .
بنابراين شگفتى ندارد كه به يكى از افراد بشر وحى شود ؛ زيرا پديدهاى است كه بشريت با آن خو گرفته وپيوسته در طول تاريخ با آن سر وكار داشته است .
اقسام وحى رسالى
مطابق قرآن وحى رسالى سهگونه است :
« وَما كانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلَّا وَحْياً أَوْ مِنْ وَراءِ حِجابٍ أَوْ يُرْسِلَ رَسُولًا فَيُوحِيَ بِإِذْنِهِ ما يَشاءُ إِنَّهُ عَلِيٌّ حَكِيمٌ ، وَكَذلِكَ أَوْحَيْنا إِلَيْكَ رُوحاً مِنْ أَمْرِنا »
« 1 » .
1 . وحى مستقيم : القاى مستقيم وحى وبدون واسطه بر قلب پيامبر است .
پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه وآله در اين باره مىگويد : « انّ روح القدس « 2 » ينفث في روعي » « 3 » . يعنى :
روح القدس بر درون من مىدمد .
2 . خلق صوت : با رسيدن وحى به گوش پيامبر به گونهاى كه كسى جز أو نشنود .
اينگونه شنيدن صوت ونديدن صاحب صوت مانند آن است كه كسى از پس پرده سخن مىگويد ؛ وبه همين علت با تعبير « أو من وراء حجاب » از آن ياد شده است .
وحى بر حضرت موسى عليه السّلام به ويژه در كوه طور چنين بود ونيز وحى بر پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه وآله در ليلة المعراج به همينگونه انجام گرفت .
هامش
( 1 ) شورى 42 : 51 و 52 .
( 2 ) بنابراين كه روح القدس غير از جبرئيل باشد .
( 3 ) الاتقان ؛ ج 1 ، ص 44 .