را بر برخى برترى داد ، پس آنان كه برترى داده شدند رزقشان را بر بندگان و مملوكين خود نمىدهند كه با هم مساوى باشند ، پس آيا نعمت خدا را انكار مىكنند » « 1 »
4 -
« قُلْ لَوْ أَنْتُمْ تَمْلِكُونَ خَزائِنَ رَحْمَةِ رَبِّي إِذاً لَأَمْسَكْتُمْ خَشْيَةَ الْإِنْفاقِ وَ كانَ الْإِنْسانُ قَتُوراً -
بگو اگر شما مالك گنجينههاى رحمت پروردگارم بوديد البته از ترس فقر در اثر انفاق ، امساك و خوددارى مىكرديد و انسان خسيس و ممسك است » « 2 »
راغب مىگويد : « قتر » كم دادن نفقه و خرجى ، و مقابل « اسراف » است و هر دو مذموم و ناپسندند . . .
« وَ كانَ الْإِنْسانُ قَتُوراً »
اشاره به آنست كه بخل در نهاد و سرشت انسان است . « 3 »
5 -
« إِنْ يَسْئَلْكُمُوها فَيُحْفِكُمْ تَبْخَلُوا وَ يُخْرِجْ أَضْغانَكُمْ ها أَنْتُمْ هؤُلاءِ تُدْعَوْنَ لِتُنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَمِنْكُمْ مَنْ يَبْخَلُ وَ مَنْ يَبْخَلْ فَإِنَّما يَبْخَلُ عَنْ نَفْسِهِ وَ اللَّهُ الْغَنِيُّ وَ أَنْتُمُ الْفُقَراءُ -
اگر از شما ( اموالتان را ) بخواهد و اصرار ورزد بخل مىورزيد و موجب بروز كينههاى شما مىگردد ، اينك شمائيد كه فرا خوانده مىشويد تا در راه خدا انفاق نمائيد ، پس برخى از شما بخل مىورزد و كسىكه بخل ورزد جز اين نيست كه بر خود بخل مىورزد و خداوند بىنياز و شما فقير و نيازمنديد » « 4 »
6 -
« الَّذِينَ يَبْخَلُونَ وَ يَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبُخْلِ وَ مَنْ يَتَوَلَّ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ -
آنان كه بخل مىورزند و مردم را به بخل فرمان مىدهند ، و هركس رو بگرداند و پشت كند همانا
هامش
( 1 ) - سورهى نحل آيهى 71
( 2 ) - سورهى اسراء آيهى 100
( 3 ) - مفردات راغب ص 392
( 4 ) - سورهى محمّد آيهى 37 - 38