گذارى كرده ] و يكى از آن دو از ديگرى بهتر است ، آنگاه آن دو را مخلوط كرده و به قيمت واحد مىفروشد آيا اين روا است ؟
امام فرمودند : صلاح نيست كه چنين آدمى با مسلمانان غشّ كند و آنها را گول بزند و جنس مغشوش را بفروشد مگر اينكه در هنگام بيع تبيين كند « 1 » [ كه اين طعام ممزوج از جيّدوردّى است . و الّا تا اعلام نكرده حق بيع ندارد . ]
حديث دهم : روايت داود بن سرحان از امام صادق عليه السّلام :
راوى گويد : من دو جراب [ ظرفى كه از پوست گوسفند مىساختند يعنى دو مشك ] از مشك عنبر داشتم ، يكى از آن دو تر و تازه بود و ديگرى خشك ، هر دو را براى فروش عرضه كردم ، ابتدا مشكى را كه مشكتر داشت به راحتى فروختم ، سپس مشك خشك را براى فروش عرضه كردم و كسى آن را به ثمن مناسب نمىخريد و از ثمن رطب بيشتر به من نمىدادند [ با اينكه اين سبكتر بود . ]
از امام عليه السّلام سئوال كردم : آيا صلاح است كه آن را تر كنم و بفروشم ؟
حضرت فرمودند : خير ، [ صلاح نيست ] مگر اينكه به خريداران اعلام كنى كه اينها را خودت تر كردهاى ، راوى گويد : پس من مشكها را تر كردم و بعد به خريداران اعلام هم كردم ، آيا مسئول نيستم ؟
حضرت فرمود : [ اگر چنين كردهاى ] باكى نيست . « 2 »
قوله : ثم ان : تا به حال ده روايت در باب غشّ به صورت تيمّن نقل كرديم ، حال مىگوئيم :
در رابطه با غشّ در معامله سه بحث مطرح است :
1 - بحث موضوعى : اينكه غشّ چيست ؟ و با چه قيودى حرام مىباشد ؟
2 - بحث حكمى : حكم تكليفى و اينكه آيا غشّ در معامله حرام و موجب
هامش
( 1 ) وسائل الشيعه ج 12 ص 420 باب 9 من ابواب احكام العيوب حديث 2
( 2 ) وسائل الشيعه ج 12 ص 421 باب 9 من ابواب احكام العيوب حديث 4