گوش نهادن ، هرگز جايز نمىباشد . در ضمن ، احكامى چند متعلّق به زنان و يتيمان كه مردم به آن گرفتار بودند ، توضيح شده ؛ اينك باز بيان همان ترغيب و ترهيب است .
خلاصهء اين دو آيت اين است : به شما و پيشينيان شما ، به همه اين حكم ابلاغ شده كه از خدا ( ج ) بترسيد و نافرمانى نكنيد ! با وجود اين ، اگر كسى حكم الهى ( ج ) را نپذيرد ، خدا مالك همه چيزهاست ، و حضرت او نيازى به كس ندارد ؛ يعنى : هركه تمرّد مىورزد ، به خود زيان مىرساند ؛ اگر شما فرمان مىبريد ، خداى كه مالك تمام اشياست همه كارهاى شما را مىسازد .
خداوند ( ج ) سه مرتبه فرموده كه مر خداراست هرچه در آسمانها و در زمين است ؛ مقصود از اوّل ، گشايش و وسعت است ؛ يعنى ، در بارگاه او هيچ كمى و زيان نيست ؛ مقصود از دوّم ، بيان بىنيازى و صمديّت اوست ؛ يعنى ، اگر شما از حضرت او انكار ورزيديد ، هيچ اعتنائى به آن ندارد ؛ مرتبهء سوّم ، اظهار رحمت و چارهسازى وى است ، به شرطى كه « 1 » پرهيزگار باشيد .
إِنْ يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ أَيُّهَا النَّاسُ وَ يَأْتِ بِآخَرِينَ وَ كانَ اللَّهُ عَلى ذلِكَ قَدِيراً
( 133 )
اگر بخواهد خدا ، مىبرد شما را اى مردم ، و مىآرد ديگران را ؛ و هست خدا بر اين توانا .
تفسير : خدا ( ج ) قادر است كه به يكبارگى شما را نابود گرداند ، و از صفحهء گيتى محو سازد ، و مردم ديگرى بوجود آرد كه مطيع و فرمانبر او باشند . ازينجا نيز بىنيازى و صمديّت حضرت او به خوبى آشكار مىشود ؛ و نيز به كسانى كه فرمان او را نمىبرند ، پوره « 2 » تخويف و تهديد شده است .
مَنْ كانَ يُرِيدُ ثَوابَ الدُّنْيا فَعِنْدَ اللَّهِ ثَوابُ الدُّنْيا
هركه بخواهد ثواب دنيا را ، پس نزد خداست ثواب دنيا
هامش
( 1 ) . به شرط آنكه
( 2 ) . تماما ، كاملا