7 - 9 -
كَلَّا إِنَّ كِتابَ الفُجَّارِ لَفِي سِجِّينٍ وَ ما أَدْراكَ ما سِجِّينٌ كِتابٌ مَرْقُومٌ
اين سه آيه اولا ردع ورد عمل كم فروشان است يعنى : كم فروشى نكنيد كه اعمال بدكاران براى آنها زندان خواهد شد ، على هذا « كلا » در معناى اصلى خود مىباشد .
ثانيا : در بيان حقيقتى است كه گفته شد ، منظور از كتاب نوشتهها است كه همان اعمال باشد ، اين اعمال در يك زندان سخت و سجين مىباشند و چون سجين نيز كتاب نوشته شدهاى است ، على هذا اعمال مجسم شده در سجين است سجين نيز از اعمال به وجود آمده است ، نظير اينكه بگوئيم : آجرها در ساختمان است ساختمان نيز از آجرها به وجود آمده است اين يك واقعيت عجيبى است كه عمل بد به انسان زندان مىشود اين كتاب با عمل نوشته شده است ، منظور از « مرقوم » همين معنى است و اللَّه اعلم .
الميزان كتاب را در هر دو جا به معنى مجازات حتمى گرفته و سجين را محل عذاب فرموده است يعنى : مجازات حتمى فجار در سجين خواهد بود و سجين مجازات حتمى است ، منظور از مرقوم ، آشكار و غير مبهم است .
10 - 13 -
وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ الَّذِينَ يُكَذِّبُونَ بِيَوْمِ الدِّينِ وَ ما يُكَذِّبُ بِهِ إِلَّا كُلُّ مُعْتَدٍ أَثِيمٍ إِذا تُتْلى عَلَيْهِ آياتُنا قالَ أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ
در آيات گذشته سخن از معاد و مجازات روز قيامت بود ، به همين تناسب اين آيات در بيان منكرين معاد است ، مىفرمايد : انسانهاى منصف معاد را دروغ نمىشمارند بلكه متجاوزان و آنهايى كه به گناه عادت دارند آن را تكذيب مىكنند كه به وقت شنيدن آيات معاد ، گويند : اين افسانهء گذشتگان است ، آرى آنها در مقابل فرمودهء رسولان خدا مىگويند .
از اينجا معلوم مىشود كه ايمان به معاد كار مشكلى نيست اما حالت عصيان