تَوَكَّلْتُ وَإِلَيْهِ أُنِيبُ « 1 » .
« گفت : اى قوم ! به من بگوييد ، هرگاه من دليل آشكارى از پروردگارم داشته باشم ، و رزق ( موهبت ) خوبى به من داده باشد ( آيا مىتوانم بر خلاف فرمان او رفتار كنم ؟ من هرگز نمىخواهم چيزى كه شما را از آن باز مىدارم ، خودم مرتكب شوم . من جز اصلاح - تا آنجا كه توانايى دارم - نمىخواهم و توفيق من ، جز به خدا نيست . بر او توكّل كردم و به سوى او باز مىگردم . »
پ - بدين ترتيب پيامبران عليهم السلام ، هرگاه كه با مصيبتهاى ضعف و فتنهها روبرو مىشدند ، پس از اندك زمانى به سرزمين ايمانى باز مىگشتند ، آنجا كه آسايش و آرامش و استقرارى همراه با ارجمندى احساس مىكنند . خداوند مىفرمايد :
وَظَنَّ دَاوُدُ أَنَّمَا فَتَنَّاهُ فَاسْتَغْفَرَ رَبَّهُ وَخَرَّ رَاكِعاً وَأَنَابَ « 2 » .
« و داود دانست كه او را آزمودهايم پس از پروردگارش آمرزش خواست و به سجده افتاد و به سوى او بازگشت . »
ت - اين بازگشت در ميان پيامبران ، به طلب آمرزش و استغفار در ميان مؤمنان شبيه است ، آنجا كه اندكى پس از گناه از خداى خويش استغفار و طلب آمرزش مىكنند . خداوند مىفرمايد :
وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللَّهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ وَمَن يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا اللَّهُ وَلَمْ يُصِرُّوا عَلَى مَا فَعَلُوا وَهُمْ يَعْلَمُونَ « 3 » .
« و آن كسانى كه چون مرتكب كارى زشت شوند يا به خود ستمى كنند ، خدا را ياد مىكنند و براى گناهان خويش آمرزش مىخواهند و كيست جز خدا كه گناهان را بيامرزد ؟ و چون به زشتى گناه آگاهند در آنچه مىكردند پاى نفشرند . »
ث - طلب آمرزش پس از گناه ، غفران و رحمت به همراه مىآورد ، چه آن حالتى كه پس از توبه بر دل ، عارض مىشود و موجب مىشود آدمى احساس عبوديت و زارى به درگاه خداوند كند ، از والاترين عوامل جلب رحمت الهى است .
هامش
( 1 ) - سورهء هود ، آيهء 88 .
( 2 ) - سورهء ص ، آيهء 24 .
( 3 ) - سورهء آل عمران ، آيهء 135 .