الآخِرِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالْكِتَابِ وَالنَّبِيِّينَ وَآتَى الْمَالَ عَلَى حُبِّهِ ذَوي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينَ وَابْنَ الْسَّبِيلِ وَالسَّائِلِينَ وَفِي الرِّقابِ وَأَقَامَ الصَّلَاةَ وَآتَى الزَّكَاةَ . . . « 1 » .
« نيكى آن نيست كه روى خود به جانب مشرق و مغرب كنيد ، بلكه نيكوكار كسى است كه به خدا و روز باز پسين ، فرشتگان ، كتاب خدا و پيامبرانش ايمان آورد . و مال خود را با آن كه دوستش دارد به خويشاوندان ، يتيمان ، درماندگان ، مسافران ، در راه مانده ، گدايان ، و بردگان ببخشد . و نماز بگزارد و زكات بدهد . . . »
پس نتيجهى مطلوب تنها آن نيست كه روبه سوى قبله آوريم ، بلكه برپا داشتن نماز ، بايد با تمام شرايطش مورد توجّه قرار گيرد ، كه از جمله شرايط آن برپا كردن ديگر احكام درخشان شريعت است .
نهم - برپا كردن نماز ، نشانهء فروتنان :
الف - فروتنى و خضوع در برابر خداوند بزرگ درجهء والايى از معراج ايمان است و فروتنان نشانه هايى دارند كه برجستهترين آنها اين است كه به هنگام ذكر الهى دلهاشان هراسان مىگردد و از جملهء آنهاست برپا كردن نماز ، زيرا خداوند مىفرمايد :
. . . وَبَشِّرِ الْمُخْبِتِينَ * الَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَالصَّابِرِينَ عَلَى مَا أَصَابَهُمْ وَالْمُقِيمِي الصَّلَاةِ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ « 2 » .
« . . . و تواضع كنندگان را بشارت ده * آنان كه چون نام خدا برده شود در دل بترسند و برآن هنگام كه به آنها مصيبتى رسد شكيبايانند و نماز گزارانند و از آنچه روزيشان دادهايم انفاق مىكنند . »
ب - اين از آن روست كه نماز ، معراج معنوى و راه رسيدن به خشنودى خداست ، و فروتنان ، توبه ورزان و انابه كنندگان ، آن را وسيلهء نزديكى به خدا مىگيرند و اين همان تجارتى است كه در آن خسرانى راه ندارد . خداوند دربارهء توبه كنندگان مىفرمايد :
هامش
( 1 ) - سورهء بقره ، آيهء 177 .
( 2 ) - سورهء حجّ ، آيات 34 - 35 .