لا يفتر : فتر : قطع . سستى ، آن در آيه بمعنى قطع يا تخفيف است .
مبلسون : ابلاس : نوميدى چنان كه در مجمع البيان فرموده است .
شرحها
آيات فوق يك نوع نتيجه گيرى از مطالب گذشته است و در آنها ، مشركان انذار و مؤمنان تبشير شده و مآل كار هر دو گروه بيان گرديده است .
66 -
هَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا السَّاعَةَ أَنْ تَأْتِيَهُمْ بَغْتَةً وَ هُمْ لا يَشْعُرُونَ
.
هل در آيه به جاى ماء نافيه است يعنى : اين مشركان بعد از آمدن قرآن و دانستن آن ، جز آمدن قيامت و انتقام خدايى را منتظر نيستند ، مراد از « ساعة » قيامت است ولى آن با مرگ آغاز مىشود ، و گرنه مشركان مكه مشمول اين كلام نمىشوند . جملهء
وَ هُمْ لا يَشْعُرُونَ
حال است از ضمير « تأتيهم » .
67 -
الْأَخِلَّاءُ يَوْمَئِذٍ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ إِلَّا الْمُتَّقِينَ
.
اين بدان علّت است كه دوست ، كمك و مددكار دوست خويش است ، لذا بدكاران در رفتن راه ضلالت به همديگر كمك مىكنند و اين امر سبب عذاب مىشود در نتيجه اهل ضلالت ، در قيامت دشمن يكديگر خواهند بود و خواهند گفت :
يا وَيْلَتى لَيْتَنِي لَمْ أَتَّخِذْ فُلاناً خَلِيلًا لَقَدْ أَضَلَّنِي عَنِ الذِّكْرِ بَعْدَ إِذْ جاءَنِي
فرقان / 29 .
اما مؤمنان و متحابين في اللَّه به عكس آنها خواهند بود ، از حضرت صادق صلوات اللَّه عليه نقل شده : «
الا كل خلة كانت في الدنيا في غير اللَّه فانها تصير عداوة يوم القيامة » ( برهان ) .
68 -
يا عِبادِ لا خَوْفٌ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَ وَ لا أَنْتُمْ تَحْزَنُونَ
.
خطاب راجع به متقين است كه دوستى آنها سبب سعادت شده است ، اين خطاب بزرگترين موهبت الهى درباره مؤمن است ، ناگفته نماند : خوف ناشى از