و شريك خدا باشند با آنكه مىدانند محكوم به حكم خدا هستند و در مقابل گناهان خود در عذاب حاضر خواهند شد چنين كسانى فرزند خدا و شريك خدا نتوانند باشند .
159 -
سُبْحانَ اللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ
.
فاعل « يصفون » كفّار و مشركان مىباشند كه خدا را با ولادت ، دختر داشتن و شريك داشتن توصيف مىكردند ، يعنى : خدا منزّه است از آنچه توصيف مىكنند .
160 -
إِلَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ
.
استثناء منقطع است يعنى ليكن بندگان خالص شدهء خدا او را با اوصافى كه لائق به شأن او است توصيف مىكنند . الميزان به يك اعتبار فاعل « يصفون » را عموم مردم گرفته و در آن صورت استثناء را متصل داشته است يعنى : خدا منزّه است از آنچه مردم توصيف مىكنند مگر بندگان مخلص كه او را مناسب ساحت مقدسش توصيف مىكنند چنان كه از حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله نقل شده : كه فرمود :
« لا احصى ثناء عليك انت كما اثنيت على نفسك »
كه ثناء خويش را با ثنايى كه خدا از خود كرده است تكميل فرمود . در اين صورت كسى غير از « مخلصين » حق توصيف خدا را ندارد .
161 - 163 -
فَإِنَّكُمْ وَ ما تَعْبُدُونَ ما أَنْتُمْ عَلَيْهِ بِفاتِنِينَ إِلَّا مَنْ هُوَ صالِ الْجَحِيمِ
.
تفريع است بر مستثنى ، يعنى : شما و معبودهايتان بر عليه خدا فقط اهل ضلالت و اهل آتش را مىتوانيد به فتنه اندازيد و گمراه كنيد ، نه عباد اللَّه مخلصين را .
على هذا « ما » در
وَ ما تَعْبُدُونَ
موصول و منظور از آن اصنام و معبودهاى