ماجراى روم در آنست ( تسميهء كل به اسم جزء ) مىشود گفت كه به زبان رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله ، روم نامگذارى شده است .
روايتى در فضيلت اين سوره و سورهء عنكبوت از ثواب الاعمال صدوق رحمه اللَّه از امام صادق صلوات اللَّه عليه در اول سورهء عنكبوت نقل گرديد .
4 - سوره مباركه به شهادت آيات آن مكى است ، طبرسى رحمه اللَّه فرموده : همهاش مكى است ولى حسن مفسر گفته است آيهء هفدهم
فَسُبْحانَ اللَّهِ حِينَ تُمْسُونَ . . .
در مدينه نازل شده است . اين سخن در كشاف و جوامع الجامع و جاهاى ديگر نيز نقل شده است اما وجه آن بر ما معلوم نشد كه ايشان با چه دليل اين نظر را داده است .
5 - در زمينهء نزول دفعى و تدريجى سوره ظاهرا چيزى نقل نشده احتمال قوى آنست كه همهاش به يك بار نازل گشته باشد .
6 - در الميزان فرموده : اين سوره با وعدهاى از خدا شروع مىشود و آن اينكه : روم بعد از مغلوب شدن كه به وقت نزول سوره مغلوب شده بود ، بر اهل فارس غلبه خواهد كرد ، سپس وعدهء بزرگ آخرت مطرح مىشود كه همه آن روز به سوى خدا بر مىگردند ، آن گاه مقدارى از آيات ربوبيّت و صفات خاصّه خدا ذكر مىشود و در آخرت با وعدهء نصرت به رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله ، سورهء مباركه به انجام مىرسد و با آيه
فَاصْبِرْ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ
وعدهء موعود تأكيد مىگردد و چند آيه پيش از آن گفته شده :
وَ كانَ حَقًّا عَلَيْنا نَصْرُ الْمُؤْمِنِينَ
.
پس غرض سورهء در رابطه با وعدهء قطعى خدا در نصرت دين است ، وعدهء غلبه روم بر فارس جلو افتاده تا با عملى شدن وعدهء پيروزى روم به عملى شدن وعدهء پيروزى دين استدلال شود و نيز از اين راه و راه عقل به وعدهء آخرت احتجاج