مِنْهُمْ طائِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ وَ لِيُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذا رَجَعُوا إِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ
.
ظهور اين آيه در مسلمانانى است كه از مدينه و مركز اسلام كنار بودند ، لازم بود گروهى از آنها به مدينه آمده و احكام اسلام را ياد بگيرند و آن گاه به قوم خويش تعليم دهند ، لذا « لينفروا » راجع به جهاد و
فَلَوْ لا نَفَرَ
راجع به فقه و فراگيرى علم است ، يعنى : بر مؤمنان واجب نيست همگى براى جهاد بيرون روند ، حالا كه اين طور است چرا از هر فرقهء آنها گروهى از ديار خود كوچ نمىكنند تا در دين دانا شوند و وقت برگشتن قوم خويش را انذار كنند . مراد از تفقه ، فقه اصطلاحى نيست كه در زمان ما معروف است .
در روايات از اين آيهء استفاده شده : وقتى كه امامى از دنيا رفت بايد به شهرى كه امام در آن فوت كرده رفت تا از جانشين او با خبر شد .
123 -
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا قاتِلُوا الَّذِينَ يَلُونَكُمْ مِنَ الْكُفَّارِ وَ لْيَجِدُوا فِيكُمْ غِلْظَةً وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ
.
اين آيه يك امرار شادى است كه در موقع جنگ بايد از كفار نزديك شروع كرد و گرنه مركز اسلام به خطر خواهد افتاد ، منظور از غلظة قاطعيت و سختگيرى دربارهء مكتب است نه بد خلقى و تعدى از عدل ، جملهء
وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ . . .
وعدهء نصرت است در صورت تقوى ، يعنى خودتان را در همه حال مخصوصا در جهاد مراعات كنيد تا پيروز گرديد .
124 -
وَ إِذا ما أُنْزِلَتْ سُورَةٌ فَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ أَيُّكُمْ زادَتْهُ هذِهِ إِيماناً فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا فَزادَتْهُمْ إِيماناً وَ هُمْ يَسْتَبْشِرُونَ
.
در آيهء دوم از سورهء انفال آمده است :
إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ إِذا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَ إِذا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ آياتُهُ زادَتْهُمْ إِيماناً
.
در رابطه با اين آيه ، وقتى كه آيهاى نازل مىشد منافقان از روى مسخره