سوره با آن نامگذارى شود .
6 - در ميان مفسران شكى نيست كه اين سوره در سال نهم از هجرت رسول اكرم نازل شده كه حدود يك سال از عمر مبارك آن حضرت باقى مانده بود ، از آيات سوره معلوم مىشود كه فعاليت منافقان آن روز به اوج خود رسيده بود .
در تفسير عياشى از امام صادق عليه السّلام نقل شده : فتح مكه در سال هشتم هجرت نزول برائت در سال نهم و حجة الوداع در سال دهم واقع شد « 1 » و آن بعد از رجوع آن حضرت از جنگ تبوك بوده است ( الميزان ) .
7 - اين سوره در زمان رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله به نام برائت مشهور بوده است در تفسير مجمع البيان و در تفسير كشاف در آخر سورهء انفال نقل شده كه آن حضرت فرموده : هر كه سورهء انفال و برائت را بخواند من روز قيامت شفيع او خواهم بود و نيز در آن دو كتاب از آن حضرت نقل شده كه برائت همگى به يك بار نازل شده است .
8 - مطالب اين سوره در يك موضوع خلاصه نمىشود بلكه حدود بيست و دو آيه از اول آن دربارهء مشركان مكه و نقض عهد از جانب آنها و مقابله با آنهاست .
مقدارى از آيات آن دربارهء قاطعيت مسلمانان در برابر كفر و استقامت آنها در راه مكتب است ، قسمتى دربارهء اهل كتاب و اخذ جزيه از آنهاست ، قسمت مهم اين سوره در بررسى وضع منافقان است كه حتّى بعضى گفتهاند : بهتر بود نام آن را سورهء منافقون بگذارند ، ايضا اشاره به توبهء تاريخى سه نفر از صحابه كه از جنگ تبوك تخلف كردند شده است ، با بعضى مطالب ديگر ، ناگفته نماند : همهء اين مطالب جريان روز بوده است .
هامش
( 1 )
« عن داود بن سرحان عن أبى عبد اللَّه عليه السّلام قال كان الفتح فى سنة ثمان و برائه فى سنة تسع و حجة الوداع فى سنة عشر » .