دورى از عذاب سهم بسزايى دارد .
17 -
وَ إِنْ يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلا كاشِفَ لَهُ إِلَّا هُوَ وَ إِنْ يَمْسَسْكَ بِخَيْرٍ فَهُوَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
.
اين آيه در نفى قدرت معبودهاى باطل و صفر بودن هر قدرت در مقابل قدرت خداست و دفع شر و جلب نفع را ، دو آيهء قبلى راجع به عذاب روز قيامت بيان گر است و اين آيه راجع به خير و شر دنياست .
18 -
وَ هُوَ الْقاهِرُ فَوْقَ عِبادِهِ وَ هُوَ الْحَكِيمُ الْخَبِيرُ
.
تكميل استدلال آيهء فوق است و آن اينكه : بهرههايى كه از انسانها و موجودات طبيعى مىبرند سبب معبود بودن آنها نمىشود زيرا خدا ما فوق همه است و اختيارات آنها از خدا اضافه شده است و خدا از روى حكمت و دانايى چنين مقرر كرده است آنها همه در ملك خدا تصرف مىكنند ( از الميزان ) به نظر مىآيد كه
فَوْقَ عِبادِهِ
وصف قاهر باشد يعنى بندگان و مخلوقات تحت سيطرهء او هستند نظير :
وَ إِنَّا فَوْقَهُمْ
اعراف / 127 .
19 -
قُلْ أَيُّ شَيْءٍ أَكْبَرُ شَهادَةً قُلِ اللَّهُ شَهِيدٌ بَيْنِي وَ بَيْنَكُمْ
.
يعنى قطع نظر از اين راههاى عقلى ، مسئلهء توحيد از لحاظ وحى نيز به من رسيده و خدا بزرگترين گواه اين مطلب است ميان من و شما .
وَ أُوحِيَ إِلَيَّ هذَا الْقُرْآنُ لِأُنْذِرَكُمْ بِهِ وَ مَنْ بَلَغَ
انذار دربارهء شرك و اطاعت غير خدا است ، اين قسمت از آيه دليل عمومى و جهانى و جاودانى بودن نبوت رسول خدا و اسلام است چنان كه در نكتهها خواهد آمد .
أَ إِنَّكُمْ لَتَشْهَدُونَ أَنَّ مَعَ اللَّهِ آلِهَةً أُخْرى
اين جمله در مقام تعجب است يعنى با وجود اين همه دلائل عقلى و شهادت خدا ، گواهى مىدهيد كه با خدا