على هذا اين دو قسمت در اثبات معاد است اول آنكه همه چيز مال خداست و مىتواند هر جور در آنها تصرف كند ، دوم مقتضاى رحمت ، بودن قيامت است ، جمع الى يوم القيامة ، ميراندن تدريجى است
لا رَيْبَ فِيهِ
تأكيد قسمت دوم است ،
الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ فَهُمْ لا يُؤْمِنُونَ
مراد از
خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ
به نظرم خسارت زدن به فطرت سليم انسانى است يعنى آنها كه بفطرت و استعداد خويش خسارت زدهاند ايمان نمىآورند .
13 -
وَ لَهُ ما سَكَنَ فِي اللَّيْلِ وَ النَّهارِ وَ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ
.
الف و لام ليل و نهار براى استغراق و مفيد عموم است ، آنچه در مسير شب و روز قرار گرفته همهء موجوداتى است كه شب و روز در آنها پيدا است ، قرار گرفتن در شب و روز طريق تربيت و تكامل آنهاست چنان كه در سورهء بقره / 164 بيان شده است ، سميع و عليم راجع بقرار گرفتن در شب و روز است يعنى چون نداى لفظى و نداى و جدان آنها را مىشنود و به همه احوال و احتياجشان داناست لذا آنها را در مسير شب و روز قرار داده است .
اين آيه تعبير عجيبى دارد آيهء اول مىگويد آنچه در مكان قرار گرفته خاص خدا است اين آيه مىگويد : آنچه در مسير زمان قرار گرفته خاص خدا است . ظاهرا اين آيه متمم استدلال بر معاد است . كلمات ما هر چه مفصل باشد نمىتواند معناى آيه را مجسم كند ، مصداق يدرك و لا يوصف مىباشد .
14 -
قُلْ أَ غَيْرَ اللَّهِ أَتَّخِذُ وَلِيًّا فاطِرِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ هُوَ يُطْعِمُ وَ لا يُطْعَمُ
يعنى : پس از آنكه همهء موجوداتى كه در مكان و زمان قرار گرفته خاص خدا است و آفرينندهء آسمانها و زمين اوست ديگر مىشود غير او را ولى و سرپرست و معبود اتخاذ كرد ؟ ! !
وَ هُوَ يُطْعِمُ وَ لا يُطْعَمُ
تكميل ولايت است ، توضيح