25 -
وَ مَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ مِنْكُمْ طَوْلًا أَنْ يَنْكِحَ الْمُحْصَناتِ الْمُؤْمِناتِ فَمِنْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ مِنْ فَتَياتِكُمُ الْمُؤْمِناتِ
.
مراد از « محصنات » زنان عفيف و آزاد هستند منظور آن است كه اگر نتوانستيد مهريه و مخارج زنان آزاد را تحمل كنيد ، راه ازدواج بر شما بسته نيست ، با كنيزان ازدواج نمائيد
مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ
به مناسبت يكپارچه بودن جامعهء اسلامى است و گرنه منظور كنيز ديگران است زيرا در كنيز خود احتياج به ازدواج نيست .
وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِإِيمانِكُمْ بَعْضُكُمْ مِنْ بَعْضٍ
يعنى در مؤمنه بودن آنها فقط اقرار و در ميان مسلمانان بودن كافى است ، علم واقعى فقط نزد خداست و شما به آن مكلف نيستيد وانگهى كنيزان با زنان آزاد فرقى ندارند ، اين از امتيازات دين مبين اسلام است كه به همه با يك چشم نگاه مىكند
فَانْكِحُوهُنَّ بِإِذْنِ أَهْلِهِنَّ وَ آتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ مُحْصَناتٍ غَيْرَ مُسافِحاتٍ وَ لا مُتَّخِذاتِ أَخْدانٍ
در نكاح كنيزان رضايت صاحبان آنها شرط است ،
آتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ
دلالت دارد كه كنيزان مهريهء خود را مالك مىباشند ، مراد از مسافحات ظاهرا زنانى است كه بهر كس زنا دهند و متخذات آنهايى است كه رفيق بخصوص گيرند و يا اولى زنا كنندگان آشكار و دومى زنا كنندگان مخفى هستند ، از ابن عباس نقل شده گروهى در جاهليت زناى آشكار را حرام و زناى مخفى را حلال مىدانستند ، خداوند از هر دو نهى فرمود .
يعنى : در حالى با آنها ازدواج كنيد كه پاكدامن هستند و زناكار نيستند .
فَإِذا أُحْصِنَّ فَإِنْ أَتَيْنَ بِفاحِشَةٍ فَعَلَيْهِنَّ نِصْفُ ما عَلَى الْمُحْصَناتِ مِنَ الْعَذابِ
.
مراد از « احصن » ازدواج و از « محصنات » زنان آزاد عفيف است . يعنى چون كنيزان ازدواج كردند و بعد مرتكب زنا شدند حد آنها پنجاه شلاق