[ سوره الإنسان ( 76 ) : آيه 29 ]
إِنَّ هذِهِ تَذْكِرَةٌ فَمَنْ شاءَ اتَّخَذَ إِلى رَبِّهِ سَبِيلاً ( 29 )
اين آيات شريفه تذكره و گوشزد بندگان است پس كسى كه بخواهد بگيرد بسوى پروردگارش راهى را . خداوند ارسال رسل و انزال كتب و جعل احكام و اوامر و نواهى براى بشر فرموده و اسباب و قوى و عقل و شعور و ادراك عنايت كرده كه هر كه بخواهد سعادتمند شود و رستگارى پيدا كند بتواند و راه عذر بر آنها بسته شود و حجت بر آنها تمام شود لكن فاعليت فاعل از هر جهت تمام است ولى قابليت قابل هم شرط است لذا ميفرمايد ما كار خود را تمام كرديم .
إِنَّ هذِهِ تَذْكِرَةٌ
اين قرآن مجيد و آيات شريفه براى اين است كه بندگان از خواب غفلت بيدار شوند و به خود بيايند .
فَمَنْ شاءَ
كه هر كس بخواهد بتواند و تمام وسائل بر او فراهم شده كه .
اتَّخَذَ إِلى رَبِّهِ سَبِيلًا
طرق الى اللَّه ايمان و اخلاق فاضله و اعمال صالحه است به عكس سبل شيطان كفر و شرك و عناد و ضلالت و صفات خبيثه و اعمال سيئه است ، گروهى اين گروهى آن پسندند :
هر چه هست از اقامت ناساز بى اندام ما است * ور نه تشريف تو بر بالاى كس كوتاه نيست
[ سوره الإنسان ( 76 ) : آيه 30 ]
وَ ما تَشاؤُنَ إِلاَّ أَنْ يَشاءَ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلِيماً حَكِيماً ( 30 )
و نميخواهيد مگر آنچه مشيت الهى تعلق بگيرد بدرستى كه خداوند دانا و حكيم است . انسان و لو فاعل مختار است جبر در كار نيست ولى مستقل در فعلى هم نيست كه هر چه بخواهد بكند بتواند خود و تمام اسباب فعل و تمام قواى او تحت قدرت است :
ما قَطَعْتُمْ مِنْ لِينَةٍ أَوْ تَرَكْتُمُوها قائِمَةً عَلى أُصُولِها فَبِإِذْنِ اللَّهِ
حشر آيهء 5 .
خداوند ميداند كى قابل هدايت است او را تأييد و توفيق و تسديد ميفرمايد و كى از قابليت هدايت افتاده او را به خود واميگذارد و بسا بسيار از موارد جلوگيرى مىكند زيرا اگر آنها را به خود واگذارد فساد در زمين بسيار مىشود . اين كفار و مشركين و ضالين و مضلين و فساق و آثمين و شياطين و معاندين يك نفر مؤمن صالح را در روى زمين