قرآن نصوصى دارد كه واجب الاتباع است و ظواهرى دارد كه حجّت است بعد از فحص از مخصّصات و مقيدات و قرائن مجاز و متشابهات كه مىفرمايد :
وَ أُخَرُ مُتَشابِهاتٌ
الى قوله تعالى
وَ ما يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ
آل عمران آيهء 5 ، و بواطنى دارد هفت بطن الى هفتاد بطن كه علم به جميع بواطن احدى ندارد جز رسول خدا و ائمّهء اطهار كه مفاد .
عَلَّمَ الْقُرْآنَ
علم به جميع قرآن نص ، ظاهر ، محكم ، متشابه ، بواطن قرآن را شامل مىشود لذا در اخبار تفسير به امير المؤمنين كردند و اين بيان مصداق است و نيز در اخبار داريم مىفرمايد
( لا يعرف القرآن الا من خوطب به ) .
اگر مراد نوع انسان باشد مراد از علمه البيان بيان ما فى الضمير است كه قوهء ناطقه باشد كه گفتند : ( الانسان حيوان ناطق ) كه آنچه در دل دارد مىتواند به زبان ظاهر كند و اگر مراد انسان كامل باشد كه شخص شخيص پيغمبر اكرم است زيرا كفّار و مشركين و اهل ضلالت كه به كلى از انسانيت خارج شدند
أُولئِكَ كَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ
اعراف آيهء 178
إِنْ هُمْ إِلَّا كَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ
فرقان آيهء 46 و اما مؤمنين و لو مقام انسانيت را دست آوردند لكن به هر درجه كه باشند باز نقصان دارند فقط انسان كامل معصومين هستند انبياء و ائمهء اطهار و اوصياء انبياء و اكمل از كلّ وجود مقدّس ختمى مرتبت است پس مراد از علمه البيان علم ما كان و ما يكون است كه در دعاء ندبه مىخوانى
( و علمته علم ما كان و ما يكون الى انقضاء خلقك )
و از خود آن حضرت است فرمود :
( ما من شيء يقربكم الى الجنة و يبعدكم عن النار الّا فقد امرتكم به و ما من شيء يبعدكم عن الجنة و يقربكم الى النار الا فقد نهيتكم عنه ) .
[ سوره الرحمن ( 55 ) : آيات 5 تا 6 ]
الشَّمْسُ وَ الْقَمَرُ بِحُسْبانٍ ( 5 ) وَ النَّجْمُ وَ الشَّجَرُ يَسْجُدانِ ( 6 )
و شمس و قمر به حساب معين خردلى و دقيقهاى تخلف ندارند و نجم و شجر سجده مىكنند .
الشَّمْسُ وَ الْقَمَرُ بِحُسْبانٍ
ذكر شمس و قمر از باب اهميّت آنها است و