فوائدى كه از آنها استفاده مىشود و كلمهء بحسبان مفسرين نظر بعقيدهء قدماء كه اين سيارات و ثوابت حتى كرسى و عرش را دور كرهء زمين چرخ مىخورند مىگويند عرش در شبانه روز تمام اين كرات و افلاك را دور كرهء زمين بتوالى در دائرهء معدّل دور مىزند و شمس بر خلاف توالى در مدت يك سال كه 365 روز و كسرى در خط نصف النهار سير مىكند و قمر در مدت 28 روز و كسرى و ساير سيارات در مدت معينى لكن اين عقيده امروز بالحس و الوجدان باطل است و كرهء زمين دو حركت دارد يكى وضعى كه دور خود مىچرخد تشكيل شب و روز مىدهد و ديگر انتقالى كه دور كرهء شمس در مدّت يك سال و قمر دور كرهء شمس در مدّت يك ماه تقريبى .
اقول : اين آيهء شريفهء
الشَّمْسُ وَ الْقَمَرُ بِحُسْبانٍ
در مقام سير شمس و قمر و كرهء زمين نيست بلكه مفاد آيهء شريفه اينست كه حساب ايّام و ليالى و شهور و سنوات و فصول به توسط شمس و قمر است كه از زمان آدم تا انقراض عالم حسابش بتوسط شمس و قمر مىشود چند سال و چند ماه و چند ساعت و چند دقيقه و چند ثانيه بلكه تا عاشره و آن ، و اين نعمت بسيار بزرگيست كه اگر شمس و قمر نبود معلوم نمىشد .
وَ النَّجْمُ وَ الشَّجَرُ يَسْجُدانِ
بعضى تفسير كردند نجم را به نباتات كه استقامت ندارند و شجر را به درختان و سجدهء آنها را سايهء آنها كه بر زمين مىافتد مىگويند بعضى تفسير كردند به ستارهها كه سايه مىاندازند و غير اينها و تمام اينها مبنى بر اينست كه غير جنّ و انس و ملك را صاحب شعور و عقل و درك نمىدانند و آيات شريفه بسيار صراحت دارد كه تمام مخلوقات ارضى و سماوى شعور و ادراك و فهم دارند تسبيح مىكنند و سجده دارند و معرفت به خدا و انبياء و اولياء دارند و زبان دارند مىگويند و مىشنوند و مىفهمند
وَ إِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ وَ لكِنْ لا تَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ
اسراء آيهء 46
أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يُسَبِّحُ لَهُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ الطَّيْرُ
نور آيهء 41
وَ لِلَّهِ يَسْجُدُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ مِنْ دابَّةٍ وَ الْمَلائِكَةُ
نحل آيهء 51 و بسيارى ديگر از آيات و انبياء و ائمّه زبان آنها را مىدانستند حتّى زبان مورچه در حقّ داود و سليمان مىفرمايد :
عُلِّمْنا مَنْطِقَ الطَّيْرِ
و مىفرمايد :
وَ حُشِرَ لِسُلَيْمانَ جُنُودُهُ مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ وَ الطَّيْرِ