حدس و خيال بافيست و اعجب از اينها در ميان همين عوام كه شمايل پنج آل عبا را بر مىدارند جبرئيل را دو بال صورتش را شبيه صورت زنها مىكشند از اينها سؤال كنيد شما جبرئيل را ديدهايد به اين صورت و شكل .
إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ
مثل همين خيالاتى كه در ذهن در مىآيد كه هر چرا تصور كند يك صورتى در ذهن به او مىدهد مثل تصور انبياء سلف بر هر كدام يك صورتى تصور مىكند بر ائمّهء طاهرين بر ملائكه بر جن بر عرش و كرسى و بهشت و جهنّم و آسمانها حتى بسيارى براى خدا هم يك شكل و صورتى تصور مىكنند كه امير المؤمنين در حديث است فرمود
( كلما ميزتموه باوهامكم فهو مخلوق مثلكم مردود اليكم )
وَ إِنَّ الظَّنَّ لا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئاً
ظن در باب عقائد هيچگونه حجيتى ندارد لذا در ايمان گفتيم چهار چيز لازم است .
1 - يقين قطعى به آنچه در ايمان مدخليت دارد شك و ظن و وهم و شبهه باعث زوال ايمان مىشود اگر شبهه آمد بايد به فوريّت رفت نزد اهلش و رفع شبهه نمود .
2 - اعتقاد قلبى دل بستگى و در بند بودن .
3 - اقرار كه كفر جحودى نباشد .
4 - تسليم كه اسلام از همين مادّه است و امّا در باب احكام و فروع دين آنچه كه از ضروريات دين و مذهب و قطعيّات باشد كه يقينى است و امّا غير اينها ظن متآخم به علم كه يقين عرضى مىگويند و اطمينانش مينامند كه احتمال خلافش موهون و ضعيف باشد حجت است و امّا ظن مطلق چون در زمان غيبت بلكه در عصر ائمّهء اسباب يقين نداشتند و باب علم منسدّ بود شارع مقدس اماراتى را معتبر نموده و همچنين در موضوعات بسيار مثل ظواهر آيات و اخبار صحيحهء وارده از ائمهء اطهار و شهادت عدول در موضوعات و ساير امارات شرعيّه مثل يد مسلم و سوق و قول ذى اليد و در باب احكام يا اجتهاد يا احتياط يا تقليد و در موضوعات حكم مجتهد جامع الشرائط و ادلهء شرعيّه چهار است كتاب ، سنت ، اجماع ، عقل .
[ سوره النجم ( 53 ) : آيه 29 ]
فَأَعْرِضْ عَنْ مَنْ تَوَلَّى عَنْ ذِكْرِنا وَ لَمْ يُرِدْ إِلاَّ الْحَياةَ الدُّنْيا ( 29 )