إِنَّا نَحْنُ نُحْيِي وَ نُمِيتُ
و لذا موت را اطلاق توفى كردند كه بمعنى اخذ بقوة است تارة نسبت به خدا ميدهند .
اللَّهُ يَتَوَفَّى الْأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِها
زمر ، آيهء 43 ، تارة نسبت بملك الموت ميدهند
قُلْ يَتَوَفَّاكُمْ مَلَكُ الْمَوْتِ الَّذِي وُكِّلَ بِكُمْ
سجده . آيهء 11 ، تارة نسبت بملائكه ميدهند
وَ لَوْ تَرى إِذْ يَتَوَفَّى الَّذِينَ كَفَرُوا الْمَلائِكَةُ يَضْرِبُونَ وُجُوهَهُمْ وَ أَدْبارَهُمْ وَ ذُوقُوا عَذابَ الْحَرِيقِ
انفال آيه 52 ،
وَ الْمَلائِكَةُ باسِطُوا أَيْدِيهِمْ أَخْرِجُوا أَنْفُسَكُمُ
انعام آيه 93 لذا ميفرمايد :
إِنَّا نَحْنُ
با سه تأكيد ان و تكرار نحن و نا و جملهء اسميه
نُحْيِي وَ نُمِيتُ
حيات و موت بدست قدرت اوست .
وَ إِلَيْنَا الْمَصِيرُ
بازگشت جن و انس و ملك بسوى اوست در محكمهء عدل الهى براى جزا و پاداشت اعمال و افعال .
[ سوره ق ( 50 ) : آيه 44 ]
يَوْمَ تَشَقَّقُ الْأَرْضُ عَنْهُمْ سِراعاً ذلِكَ حَشْرٌ عَلَيْنا يَسِيرٌ ( 44 )
روزى كه زمين شكاف بر ميدارد و از قبور و زير زمين خارج ميشوند و بيرون مىآيند بسرعت و اين حشر صحراى محشر است و بر ما بسيار آسان است .
يَوْمَ تَشَقَّقُ الْأَرْضُ
اشاره بشكاف قبور است كه هر كه در داخل او است او را بيرون مياندازد .
عَنْهُمْ سِراعاً
شكاف زمين از آنها است يعنى هر كجاى زمين باشند زمين آنها را بيرون مىاندازد بسرعت و فوريت چنانچه ميفرمايد :
وَ نُفِخَ فِي الصُّورِ فَإِذا هُمْ مِنَ الْأَجْداثِ إِلى رَبِّهِمْ يَنْسِلُونَ
يس ، آيهء 51 ، اجداث قبور است ينسلون يعنى بشتاب . و نيز ميفرمايد :
يَخْرُجُونَ مِنَ الْأَجْداثِ كَأَنَّهُمْ جَرادٌ مُنْتَشِرٌ
قمر آيه 7 و ميفرمايد :
يَوْمَ يَخْرُجُونَ مِنَ الْأَجْداثِ سِراعاً
معارج آيهء 43 .
ذلِكَ حَشْرٌ
اين است حشر كه تمام اولين و آخرين از آدم تا حضرت قائم ( ع ) كه آخرين كسى است كه از دنيا ميرود صحراى محشر تمام محشور ميشوند حتى طائفه جن حتى وحوش كه ميفرمايد :
وَ إِذَا الْوُحُوشُ حُشِرَتْ
تكوير آيهء 5 .