است احتياج به همنوع خود دارد در باب معاملات و ساير حوائج بايد يكديگر را بشناسد ميزان شرافت ايمان است و اعمال صالحه و تقوى هر چه ايمان قوىتر باشد و اعمال صالحه بهتر باشد و درجات تقوى زيادتر باشد شرافتش بيشتر است .
إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْ
اگر شرافت بدولت و عزت و رياست باشد نمرود و شداد و فرعون اشرف ناس بودند .
إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ
باحوالكم
خَبِيرٌ
باعمالكم .
[ سوره الحجرات ( 49 ) : آيه 14 ]
قالَتِ الْأَعْرابُ آمَنَّا قُلْ لَمْ تُؤْمِنُوا وَ لكِنْ قُولُوا أَسْلَمْنا وَ لَمَّا يَدْخُلِ الْإِيمانُ فِي قُلُوبِكُمْ وَ إِنْ تُطِيعُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ لا يَلِتْكُمْ مِنْ أَعْمالِكُمْ شَيْئاً إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ ( 14 )
گفتند اعراب كه ما ايمان آورديم بفرما ايمان نياوردهايد و لكن بگوئيد اسلام آوردهايم و هنوز ايمان در قلوب شما داخل نشده و اگر اطاعت كنيد خدا و رسول خدا را فرو گزار نمىشود از شما از اعمال شما چيزى محققا خداوند غفور و رحيم است .
قالَتِ الْأَعْرابُ آمَنَّا
در ايمان شرايطى و اجزايى لازم است :
1 - يقين ، شك و ظن كافى نيست .
2 - اقرار لسانا و قلبا كه كفر جحودى نباشد كه ميفرمايد :
وَ جَحَدُوا بِها وَ اسْتَيْقَنَتْها أَنْفُسُهُمْ
نمل آيه 24 .
3 - اعتقاد بمعنى عقد قلب يعنى دلبستگى و در بند بودن كه بر هر چيزى مقدم دارد و لو جان و مال و عرض از بين برود .
4 - تسليم كه آنچه فرمودهاند تسليم باشد انكار ضرورى دين نكند و بدعت در دين نگذارد و بمقدمات دينى بىاعتنايى و بىاحترامى نكند و چون هنوز اين اعراب به اين مرتبه نرسيده بودند فرمود :
قُلْ لَمْ تُؤْمِنُوا
تعبير بلم بمعنى اينكه هنوز به اين درجه نائل نشدهايد .
وَ لكِنْ قُولُوا أَسْلَمْنا
در فرق بين ايمان و اسلام پنج فرق گذاردهاند :
1 - اسلام مجرد اقرار لسانى است بدون ايمان قلبى مثل اسلام منافقين كه مادامى كه كشف نفاق آنها نشده احكام اسلاميه ظاهريه بر آنها بار است ولى در